كسى را كه پيش از تو بوده ديدهاى ، علاوة بر اين به صورت بطول أمل نيز روايت شده است ، مراد از أعواد المنايا تابوتهاست ، ومقصود از يتعاطى به الرّجال الرّجال اين است كه بردارندگان تابوت ، أو را به يكديگر وا مىگذارند ، وكاف خطاب در ممّن قبلك ممكن است براي عموم كساني باشد كه طرف خطاب قرار مىگيرند يا شخص معيّنى باشد كه بنا بر مثل معروف عرب ، إيّاك أعنى واسمعى يا جارة ( به تو مىگويم وتو اى همسايه بشنو ) آمده است .
( 27135 - 27099 )
فرموده است : أما رأيتم ؟
استفهام بر سبيل تقرير است يعنى : اينها را ديدهايد ، واين كه نمىتوانند بر حسنهاى بيفزايند ، واز بديهاى خود پوزش بخواهند براي اين است كه دنيا جاى عمل وكار است وپس از آن ديگر امكاني براي عمل نيست .
( 27175 - 27136 )
فرموده است : فمن اشعر التّقوى قلبه .
يعنى : كسى كه حقيقة پرهيزگارى را پيشه خود كند ، پايدارى واستقامت أو آشكار مىشود ، وآثار رحمت الهى در رفتار وحالات أو نمايان مىگردد ، بطورى كه در طلب دنيا داراى حلم وبردبارى ووقار وشكيبايى مىشود ، وآسايش خود را در سراى آخرت جستجو مىكند ، ودر نتيجة كاملترين پاداش آخرت نصيب أو مىگردد ، سپس امام ( ع ) آنان را به استوارى در تقوا واستقامت در پرهيزگارى دستور مىدهد ومىفرمايد از نافرمانى خدا با تمام نيرو بپرهيزيد وبه راستى پرهيزگار باشيد ، زيرا آنچه استحقاق ثواب دايم وپاداش جاويد دارد ، همين نوع تقواست ، وبراي رسيدن به بهشت جاويدان ، آن چنان كه سزاوار آن است بكوشيد ، وصريحا متذكّر مىشود كه كوشش براي رسيدن به بهشت واجب است به سبب اين كه دنيا براي همين منظور آفريده شده است ، واين سراى أقامت نيست بلكه راهى است كه مانند مسافران از آن عبور وبا به جا آوردن كارهاى نيكى كه موجب رسيدن انسان به بهشت باشد از آن توشهبردارى مىشود ، وبه آنان دستور مىدهد كه در پيمودن دشواريهاى اين راه شتاب كنيد ، ودر آمادگى