پيوسته در بهشت را بكوب ، عايشه عرض كرد با چه ؟ فرمود با گرسنگى ، بىگمان روزه در سركوب شيطان ، وبستن راهها وتنگ ساختن گذرگاههاى أو ويژگى دارد واز هر عبادت ديگر مؤثّرتر وقويتر است ، وچون عذاب وعقابي كه متوجّه افراد انسان مىشود به نسبت دورى ونزديكى أو به شيطان ، متفاوت بوده وشدّت وضعف دارد ، وروزه بيش از هر عبادت ديگر انسان را از شيطان دور مىگرداند ، وبه سبب اين عبادت مىتوان در نهايت دورى از عذاب خداوند قرار گرفت ، لذا به سپر ، در برابر عذاب خداوند توصيف شده ، واين ويژگى به آن داده شده است .
بايد دانست كه عبادات اگر چه أموري عدمي هستند ، واز پيش نبوده بعدا تحقّق مىيابند ، ولى نمىتوان آنها را عدم صرف دانست بلكه عدم آنها از مقولة عدم ملكه است ، واين كه فقدان عبادت در انسان شديدا حركتي پديد مىآورد ، وأو را كم وبيش در حالتي قرار مىدهد كه به ياد عبادت مىافتد ، چيزى است كه نمىتوان آن را بيهوده وناديده گرفت ، بلكه همين حركت وتذكّر سبب نيّت وموجب تقرّب به خداوند سبحان مىشود ، واين رمز همه عبادات است .
( 22367 - 22358 )
7 - حجّ البيت واعتماره :
ما به اسرار حجّ وعمره خانه خدا ضمن شرح خطبه اوّل اشاره كردهايم وآنچه امام ( ع ) در اين جا فرموده اين است كه حجّ وعمره ، فقر ونادارى را از ميان مىبرد ، وگناهان را مىشويد ، بنا بر اين در اين واجب سود دنيا وآخرت گرد آمده است ، امّا سود دنيوي حج وعمره از ميان بردن نادارى است چون در موسم حج داد وستد به جريان مىافتد ودر آن هنگام بازارها در مكّه بر پا مىشود ، در نتيجة فقر ونادارى از ميان مىرود ، وسود آخرت به سبب اين است كه حجّ وعمره ، گناهان را از صحيفة اعمال انسان مىشويد ومحو مىكند ، وبه اين مطلب در آن جا كه از اسرار عبادات سخن گفته شده اشاره كردهايم . بارى منافعى را كه امام ( ع ) براي حجّ وعمره بيان داشته همان است كه قرآن كريم در باره آنها ذكر كرده است كه
« لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ »
يعنى : تا سودهايى را كه براي آنها دارد مشاهده كنند ، بيشتر مفسّران گفتهاند ، منظور سودهاى اين جهانى است