پس از تمام ملاحظات وريزهكاريها صورت گرفته است . چنان كه خداوند متعال فرموده است : وَالْأَرْضَ مَدَدْناها وَأَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ وَجَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ وَمَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرازِقِينَ « 3 » . مقصود از أهل زمينى كه خداوند آنها را بيرون آورده است ، مطلق حيوانات مىباشد .
اولين ارفاقى كه خداوند در حق حيوانات كرده است اين است كه زمين را شايستهء سكنى قرار داده ، چنان كه خود مىفرمايد : « خداوند كسى است كه زمين را براي شما فرش قرار داد » فرش بودن زمين شرايطى دارد به شرح زير :
1 - زمين ساكن وآرام باشد ، تا سكنى گرفتن واستقرار يافتن بر آن ممكن گردد واز روى اراده واختيار بتوان در زمين تصرّف كرد واز آن بهره برد بر خلاف آن كه اگر متحرّك باشد هيچ يك از فوايد ياد شده ميسور نخواهد بود .
2 - زمين از آب بيرون باشد ، زيرا انسان وحيوانات ديگر صحرايى ممكن نيست در آب زندگانى كنند ، مقتضاى توجّهات حق سبحانه وتعالى اين بوده است كه قسمتى از زمين در خارج از آب باشد تا امكان زندگى وتصرّف در زمين ممكن شود .
3 - زمين در نهايت سختى چون سنگ نباشد ، در غير اين صورت خوابيدن وراه رفتن بر روى زمين آزار دهنده بود ، بعلاوة أنواع گياهان ودرختان بر آن نمىروييد ومضافا در تابستان به شدت گرم ودر زمستان بشدت سرد مىشد وديگر شايسته زندگانى حيوانات نبود گذشته از همهء اينها حفّارى وتركيب قسمتى از آن با ديگر قسمتها انجام نمىگرفت .
هامش
( 3 ) سوره حجر ( 15 ) آية ( 19 و 20 ) : ما زمين را گسترانيديم وكوهها را بر آن افكنديم واز هر نوع گياه موزون ومعتدل بر آن رويانديم وروزى شما را در زمين مقرر داشتيم ، در صورتي كه شما چيزى يا كسى را روزى نمىدهيد .