بحث چهارم : در بارهء آفرينش كوهها بر زمين وآرام گرفتن زمين بوسيلهء كوهها است .
مردم در آفرينش كوهها نظرات گوناگونى دارند . از جمله 1 - كوهها از گازهاى متراكم وانباشتهاى كه آب آنها از ميان رفته است خلق شدهاند .
2 - زلزله قطعهاى را از زمين جدا كرده وبر روى هم انباشته وبنماى كوه در آمده است .
3 - بر اثر وزش بادهاى تند خاكها در نقاط مخصوصى ارتفاع يافته ، متراكم گرديده وكوهها را بوجود آوردهاند .
4 - كوهها در اثر ساختمانهاى بلند ومتراكم كه بعدها خراب وويران شدهاند بوجود آمدهاند . امّا دليل آرامش زمين بوسيلهء كوهها را ، در خطبهء اوّل بدان اشاره كرديم ونيازى به تكرار آن نيست . برهان عقلي بر سكون زمين نيز چنان كه مشاهده مىشود مىتوان اقامه كرد ، اميد است كه پس از اين بذكر برهان عقلي آن اشاره كنيم .
بحث پنجم : در اين فراز پيرامون جريان يافتن چشمهها از كوه ومناطق ديگر زمين بحث مىشود
علما به علت وأسباب جوشش چشمهساران وديگر آبهاى سطح زمين اشاره كرده وچنين توضيح دادهاند : دود وبخارهايى كه در زير زمين محبوس شدهاند داراى سوراخها وشكافهايى مىباشند كه در داخل آنها هوا جريان دارد ، وبر اثر جريان هوا در داخل بخار ، بخارها تبديل به آب مىشوند .
آبهايى كه داراى فشار قوى باشند بصورت چشمه بروز مىكنند وبدليل عدم جريان هوا در داخل آب خارج زمين ومنبع اصلى آن بر سطح زمان جريان مىيابند . امّا آبهايى كه داراى فشار قوى نباشند در لايههاى سطحى زمين راكد مىمانند .