آبهايى كه داراى منبعى غنى ووسيع باشند امّا پراكنده ومتفرّق وزمين مجاور اين آبها سست وبي مقاومت باشد از اين آبها قنات حاصل مىشود .
آب چاه نيز مشابه آب قنات است ، با اين تفاوت كه زمين أطراف چاه محكم ومقاوم است وآب چاه به أطراف نفوذ نمىكند بر خلاف زمين مجاوز قنات .
اختصاص دادن جوشش چشمهها را به كوه به اين دليل است كه بيشتر چشمهها از كوه ونقاط برجستهء زمين مىجوشند ، وبلحاظ شدّت تراكم بخارها در مناطق كوهستانى آب از قسمتهاى مختلف كوهها جارى مىشود . در صورتي كه نقاط ديگر زمين به محكمى واستوارى أراضي كوهها نمىباشند ، وهرگاه زمين سست وكم صلابت باشد ، بخارها بخارج زمين راه يافته ودر دل زمين به اندازهء لازم تجمّع وتراكم پيدا نمىكنند .
اختصاص يأبى جريان چشمهها به كوه برترين دليل بر حكمت آفريدگار وتوجّه حضرت حق نسبت به بندگان مىباشد . غرض امام ( ع ) از بيان اين حقايق ستايش خداوند وبر شمارى نعمتهاى اوست .
بحث ششم : پيرامون هوايى است كه خداوند متعال براي ساكنان زمين آماده كرده است .
بايد دانست چنان كه خداوند سبحانه وتعالى هوا را عنصر لازمى براي حيات جسماني حيوانات ونفسانيّت آنها مقرر داشته ، سبب عمدهاى هم براي مدد رساندن به روح قرار داده است تا روحها را بوسيلة هوا اصلاح كرده وبقاى آنها را تعديل كند . تعديل شدن روح بوسيلة هوا به دو صورت انجام مىپذيرد .
يكى بصورت « دم » ( جذب اكسيژن ) ويك به صورت « بازدم » ( يا آزاد كردن گاز كربنيك ) . امّا نفس كشيدن بدين سبب مزاج را تعديل مىكند كه روح حيواني بلحاظ فشردگى در داخل بدن اكثرا داغ وآتشين است وهواي مجاور اكثرا از