تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 736

مساهمون:

ص٧٣٦
3 - ابن كثير گفته است كه منظور از دو آيت شب وروز ، تاريكى شب وروشنى روز است ، تقدير چنين است : ما شب وروز را داراى دو نشانه ( ظلمت وضياء ) قرار داديم . آيت شب را محو كرديم ، يعنى براي ماه نور ذاتي قرار نداديم ، ماه از خورشيد نور مىگيرد روز ، روشنگر است ، يعنى روشنايى خورشيد ذاتي است . كلمهء « من » در عبارت امام ( ع ) يا براي بيان ابتداى غايت ويا براي بيان جنس بكار رفته است ، ومتعلّق به كلمهء « ممحوّة » يا « بجعل » مىباشد . معناى ديگر ، اين كه ماه را ، از نشانه‌هاى شب قرار داد . ( 16371 - 16361 )

قوله عليه السلام : فأجراهما في مناقل مجراهما وقدّر سيرهما في مدارج درجهما

خداوند مسير خورشيد وماه را در برجها ومنزلها مقدّر ومقرر فرموده است . براي تبيين كلام امام ( ع ) در اينجا ، لازم است كه مفهوم « درج - بروج ومنازل » توضيح داده شود . شرح مطلب اين است كه ، مردم دور فلك را كه ستارگان در آن سير مىكنند به دوازده قسم تقسيم كرده وهر قسمي را برج ناميده‌اند وباز هر برجى را به چند قسم تقسيم كرده وهر قسمي را درجه ورتبه ناميده ، وهر يك از اين برجها را اسمى است بدين شرح : حمل - ثور - جوزا - سرطان - أسد - سنبله - ميزان - عقرب - قوس - جدى - دلو وحوت . خورشيد ، هر برجى از آسمان را در سى روز طي مىكند وماه هر برجى از آن را در بيشتر از دو روز وكمتر از سه روز به اتمام مىرساند . منازل ومراحل سير ماه بيست وهشت منزل است وأسامي آنها عبارت است از : 1 - شرطين 2 - بطين 3 - ثريّا 4 - دبران 5 - هقعه 6 - هنعه 7 - ذراع 8 - نژة 9 - طرفه 10 - جبه 11 - زبرة 12 - صرفه 13 - عوا 14 - سماك 15 - غفر 16 - زبانا 17 - إكليل 18 - قلب 19 - شولة 20 - نعايم 21 - بلدة 22 - سعد الذّابح 23 - سعد بلع 24 - سعد السعود 25 - سعد الأخبية 26 - الفرغ المقدّم 27 - الفرغ الموخّر 28 - رشاء .