حضرت ، دو معناى احتمالي دارد .
1 - لفظ : « نقاب » كه به معنى راه كوهستانى است ، استعاره از عدم ممنوعيّت وابستگى علوم بماوراى عالم جسمانيّات ومجرّدات باشد . ( يعنى ممكن است علوم از ماوراى عالم مادة سرچشمه بگيرند ، ولى ، راه براي استراق سمع شياطين مسدود است ، امّا در حقيقت ذات ، راههاى آسمان گشوده است . ) پيش از اين معناى شهابهاى پرّان كه در كمين شياطين هستند توضيح داده شد .
2 - احتمال دوّم اين است كه لفظ « رصد » استعاره از تيرهاى محسوس قابل رويت ، وكلمه « نقاب » استعاره را ترشيحيه كرده باشد ، زيرا لازمه كمين گاه ونگاهبانى اين است كه از درها ، ومعابر حراست وحفاظت به عمل آورند .
وجه حكمت وسرّ اين موضوع اين است كه عربها معتقد بودند شياطين ، به آسمان بالا مىروند وگفتار فرشتگان را كه براي ما غيب محسوب مىشود ، گوش مىدهند وسپس دريافتهاى خود را به كاهنان وساحران ومانند اينها منتقل مىكنند .
پس از آن كه دوران روشنگرى ونهى از كهانت ومانند اين أمور فرا رسيد ، چنان كه گفتيم وبه لحاظ اين كه كهانت وسحر موجب فساد ذهني مردم وانحراف أفكار ودلها از مقصد شريعت مىشد ، خداوند بمردم اعلام كرد كه شهابهاى پرّان آسمانى را دور كنندهء شيطانهاى گوش فرا دارنده قرار داديم ، وهر كه از شيطانها حرف شنوى داشته باشد ، از ناحيهء آنها رجم خواهد شد .
درهاى آسمان بر شياطين بسته است ، شياطين دسترسى بحقايق آسمان ندارند ، تا اعتقاد به كهانت را در انديشه مردم وارد كنند واعتقاد آنها را به كهانت وغيب گويى مستند بدانند . آيات كريمهء قرآن اين أوهام باطل را كه در حقيقت شيطان نفساني هستند ، درهم مىشكند واين عقايد را از ريشه وبن بر مىكند .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 734
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧٣٤