نسبت به خداوند چنين است . آنها را آفريده وتحت توجّهات خود قرار داده ، تا سعادتشان را در زندگى اين دنيا وآن دنيا تأمين كند ( معاش اين دنيا وثواب آن دنيا را بر ايشان فرآهم كند ) .
لفظ « ضمان » نيز براي آنچه در حكمت الهى واجب شده ، وتحقّق آنها براي نظام يافتن وسامان پيدا كردن وضع زندگى خلايق از قبيل روزى مقدّر وديگر نيازمنديهايشان استعاره به كار رفته است . مقصود از « قوت مقدّر خداوند براي خلق » ، بخشش تمام چيزهايى است كه از كم وزياد ، در لوح محفوظ ثبت وضبط شده است ، وانجام آنها تخلّف ناپذير مىباشد .
5 - مسير واضح علاقهمندان به سير وسلوك ، به خداوند ختم مىشود ، وهر آنچه بخواهند نزد اوست .
امام ( ع ) در آغاز سخن آنچه مربوط به اصلاح حال انسانها ، از روزى ، قوت وديگر نيازمنديهاى ضروري ، دنياي آنها بوده بر شمرده است ، وآن گاه أموري كه در بهبود وضع آخرت آنها مؤثر است همچون پيمودن راه حق ، وديگر شؤون را يادآورى مىكند ، واز آن ميان به روشن بودن راه شريعت ، براي پويندگانى كه به نظاره كردن جمال خداوند كريم راغبند ونعمتهاى مدام وجاويد حق تعالى را مىخواهند اشاره كرده ومىفرمايد : « سالكان طريق به سوى أو در حركتند ، وخواستاران سعادت ، رستگارى را از نزد أو مىطلبند . »
( 15666 - 15658 )
6 -
حق تعالى در مورد آنچه از أو خواسته مىشود نسبت به آنچه كه از أو خواسته نمىشود بخشندهتر نيست .
كلام امام ( ع ) در باره اين صفت خداوند اشاره به نكتهء لطيفى دارد : فيضى كه از ناحية حق تعالى بر خلايق صادر مىشود به دو اعتبار است .
1 - اگر صدور فيض به لحاظ جود وبخشش خداوندى در نظر گرفته شود از اين جهت نسبت به همهء موجودات يكسان بوده ، در بخشش اختلافى نيست .