تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 637

مساهمون:

ص٦٣٧
نكنند . به همين دليل جملهء فوق را با « فاء » بيان كنندهء علّت ، ذكر فرموده است . ( 14846 - 14837 )

قوله عليه السلام : وأعذروا من لا حجّة لكم عليه وانا هو :

امام ( ع ) با بيان جمله فوق از مردم مىخواهد كه براي گرفتار نشدن به عذاب خدا ، به علت كوتاهى در أطاعت پيشوا وانديشه‌هاى باطلى كه نسبت به آن حضرت روا داشته‌اند عذر تقصير بخواهند . با اين بيان آنها را از عذاب خداوند برحذر داشته بيم مىدهد ، زيرا اگر امام ( ع ) در توجّه دادن آنها به عذاب الهى وعقوبتهايى كه در انتظارشان مىباشد ، كوتاهى مىكرد ، وآنها به دليل كوتاهى كردن در حق امام ( ع ) در قيامت مورد خشم قرار گيرند ، مىتوانند بر عليه آن حضرت اقامه دليل كنند ، كه ما نمىدانستيم ومقام وموقعيّت امام را به درستى نمىشناختيم : امام ( ع ) با بيان حقيقت مقام خويش وظيفهء خود را در بر حذر داشتن آنها از مخالفت ومعصيت انجام داده است ، تا حجّت را بر آنها تمام كند ، به اين اميد كه متوجّه اشتباه خود شوند واز راه خطا باز گردند . ( 14881 - 14847 )

قوله عليه السلام : ألم أعمل فيكم إلى قوله من نفسي .

عبارت فوق توضيح بيشترى در مورد همان مطلب سابق است . مىخواهد جاذبه‌هاى الهى را كه موجب أطاعت از امام مىشود بر شمارد ، تا هر گونه عذر وبهانه‌اى را براي سرپيچى از دست مخالفين بگيرد . به همين دليل جمله را به صورت پرسش انكارى آورده وفرموده است : « آيا من به ثقل أكبر عمل نكردم ؟ » تا متمرّدين از فرمان را مجاب كند . منظور از ثقل أكبر قرآن است وتعبير امام ( ع ) از قرآن به ثقل أكبر اشاره به اين است كه قرآن آن حقيقت واساسى است كه بايد از آن پيروى شود ، ومقصود از ثقل أصغر امامان معصومى هستند كه از نژاد آن حضرت باشند . پرچم ايمان در عبارت حضرت استعارهء بالكناية از سنّت وراه روشنى است كه در عمل به كتاب خدا وسنت پيامبر ( ص ) فرا روى ما قرار دارد ، وجهت