( 14083 - 14079 )
قوله عليه السلام : فكأن قد علقتكم مخالب المنيّة .
در عبارت فوق لفظ « مخالب » را كه به معنى چنگال است براي مرگ بصورت استعارهء بالكناية بكار برده ، وبا كلمهء « علوق » استعاره را ترشيحيّه كرده است ؛ بدين لحاظ كه مرگ به درندهاى كه حمله مىآورد وشكار خود را پاره پاره مىكند تشبيه شده است . ممكن است لفظ « كأن » در عبارت فوق تخفيف يافته از « كأنّ » باشد ، در اين صورت ، اسم كأن ، ضمير شأن نهفته است ، وممكن است « ان » بر اوّل فعل ناصبه ، وكاف بر سر آن براي تشبيه به كار رفته باشد ، به هر صورت در معنى تغييرى حاصل نمىشود .
( 14088 - 14084 )
قوله عليه السلام : وانقطعت منكم علايق الأمنيّة
فراز فوق اشاره به اين است كه آرزوهاى دنيوي ، از مال وثروت ومقام وجاه وديگر دلبستگيها با فرا رسيدن مرگ از ميان مىرود .
( 14092 - 14089 )
قوله عليه السلام : ودهمتكم مفظعات الأمور :
يعنى ، بر شخص محتضر سكرات موت ، عذاب قبر ، وديگر خطرات روز آخرت هجوم مىآورند .
( 14097 - 14093 )
قوله عليه السلام : والسّياقة إلى الورد المورود
مقصود از « سياقت » چنان كه پيش از اين گفتيم راندن با خوارى به سوى گور ومنظور از « ورد مورود » صحراى محشر است .
( 14113 - 14098 )
قوله عليه السلام : وكلّ نفس معها سائق وشهيد
اين عبارت امام ( ع ) از آية شريفه :
وَجاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَشَهِيدٌ
« 1 » ، گرفته شده است سائق آن چيزى است كه انسانها را به سوى محشر مىراند ، وآن عبارت از حكم خداوندى ، وعوامل نزديك به مرگ مىباشد ، كه بر نفس انسان حاكميّت يافته وآن را به معادش باز مىگرداند . حال اگر انسان از بدكاران بدبخت باشد ، واي بر أو ، چه دردآور وزجر
هامش
( 1 ) سوره ق ( 50 ) آية ( 21 ) : وهر نفسي را فرشتهاى براي حساب به محشر كشاند وفرشتهاى بر نيك وبدش گواهى دهد .