محشر روان مىگردند » . اين جمله نيز اشاره به بدن انسانها دارد ، كه جايگاه هلاكت بي خبران است آنها كه پيرو شهوات مىباشند يعنى أهل غفلت روحشان ، در داخل جسمشان به هلاكت مىرسد ، بدين شرح كه هدايت نمىيابند ودر روز حشر جانهاى هدايت نيافتهشان از درون بدنشان مبعوث مىشود .
( 12811 - 12809 )
قوله عليه السلام : سراعا إلى امره
كلمهء « سراعا » وكلمات ديگرى كه در اين فراز منصوب به كار رفتهاند ، بعنوان حال وبوسيلهء فعل أخرج نصب داده شدهاند .
منظور از « امره » حكمي است كه با قضاى أزلي الهى صادر مىشود وهمگان به سوى پروردگارشان رجوع كرده وبه مبدأ وجودي خود باز مىگردند . كلمهء « سراع » اشاره به نزديكى وصول آنان به قرب حق تعالى دارد ، كه لحظهء جدا شدن علاقهء جان از بدن ، در نهايت شتاب به سوى پروردگار حركت مىكند .
( 12814 - 12812 )
قوله عليه السلام : مهطعين إلى معاده ؛
« به جايگاه حسابرسى وقيامت روى مىآورند . » مقصود اين است كه نفوس انسانها به جايگاه موعود وآنچه از خير ويا شر برايشان تدارك ديده شده است روى مىآورند ودر محشر حاضر مىشوند .
( 12815 )
قوله عليه السلام : رعيلا :
« بحكم خداوند اجتماع مىكنند » ؛ اشاره به اين است كه در آن روز همگان در قبضهء قدرت حق تعالى گرفتارند ودر محلّى كه پاداش ، يا كيفرشان مىدهند اجتماع دارند .
( 12816 )
قوله عليه السلام : صموتا
سكوت همگان را فرا گرفته ، تو پندارى گنگ مىباشند زيرا زبانى براي سخن گفتن ندارند . محتمل است كه « صمت » كناية از تواضع وفروتنى وشدّت نيازمندى باشد ، كه در اثر هيبت وجلال خداوند به آنها دست داده است .
( 12818 - 12817 )
قوله عليه السلام : قياما صفوفا ؛
« در حالي كه أهل محشر سر پا ايستاده وصف كشيدهاند منتظر حساب مىباشند » . كلمه « قيام » در عبارت امام ( ع ) به