نفس شريك كورى است » از نشانههاى توفيق توقّف به هنگام حيرت وسرگردانى است ، يعنى انسان موفّق هيچ وقت عمل خود ولحظهاى انديشهء خويش را هر چند كه اندك هم باشد ، بيهوده ومعطّل نمىگذارد به اين منظور كه از گرفتاريهاى روز قيامت رهايى يابد .
رسول خدا ( ص ) در اين باره فرمودهاند : « انسان در قيامت از سرمهء چشم واز ذرّهء گلى كه به انگشت خود بر دارد ( فتيله كند ) ونيز از اين كه لباس برادر دينىاش را لمس كند ، سؤال شود . » ( 12000 - 11982 ) 5 - از گناهش بترسد . ويژگى ديگر مرد خدا اين است كه از كيفر گناهش ترس دارد .
در بيان اين موضوع مطلبي كه بايد دانسته شود اين است كه در حقيقت ترس از كيفر گناه است نه خود گناه . ولى چون گناه موجب خشم خداوند وكيفر أو مىشود ، نسبت ترس را به گناه دادهاند . پيش از اين ما حقيقت ترس واميد را تعريف كرده شرح دادهايم .
6 - قول وعمل خود را براي خدا خالص مىگرداند : باين توضيح كه تمام حالات ، گفتار ورفتار خود را صرفا براي خداوند انجام مىدهد بلكه تا بدان حد خالص مىشود كه در نيّت هم توجّه به غير خدا ندارد ، فكر وذكرش همواره خدا است . در خطبهء اوّل نهج البلاغة معناى اخلاص را شرح وتوضيح دادهايم .
7 - شخص مؤمن كارهاى شايسته انجام مىدهد . معناى صالح بودن عمل اين است ، كه كار طبق رضاى خدا انجام گيرد .
8 - براي خود ذخيرة آخرت فرآهم كند : منظور اين است كه تمام وظايف محوّله از جانب حق واجب ومستحبّ را انجام دهد ونهايت كوشش خود را براي به دست آوردن اجر اخروى به كار گيرد ، تا براي روز نيازمندى ، اندوختهاى داشته باشد .
9 - از انجام محرّمات پرهيز داشته باشد . غرض از اين بيان حضرت امر به
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 453
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٥٣