آنها را نمىشنود . اين موضوع را با مثالهايى مىتوان توضيح داد :
بعضي از افراد ضعيف النفس كه در مجلس پادشاه حضور دارند ، بر اثر هيبت وعظمت سلطان بسيارى از أمور را كه انجام مىپذيرد احساس نمىكنند ويا وقتي كه افراد در مورد امر مهمّى متفكّر باشند ، اتفاقات أطراف خود را متوجّه نمىشوند .
روايت شده است كه يحيى بن زكريّا ( ع ) بر زنى گذشت وبدون توجّه پيشانيش بر سر آن زن أصابت كرد . سؤال كردند چرا چنين شد فرمود متوجّه نبودم گمانم ديوار است .
در مرتبهء پايينتر از مراقبت صدّيقين مراقبت افراد پارسا كه از أصحاب يمين هستند قرار دارد . أصحاب يمين گروهى هستند كه بعضي از معارف الهى بر قلب آنها نزول يافته ولى ملاحظه جلال كبريايى آنها را از خود بىخود نكرده است ، دل آنها در حالت تعادل قرار گرفته وبه نسبتي توجّه به أقوال واعمال دارند وبا يادآورى عظمت وجلال حق ، عملشان خالى از مراقبت نيست .
چون شرم از خداوند بر دلهايشان غلبه نمايد ، تا يقين به درستى كارى نداشته باشند اقدام بر ترك يا انجام آن نمىكنند . بنا بر اين از هر عملي كه موجب رسوايى در قيامت شود ، خوددارى مىكنند ، چه خداوند را شاهد كارهاى خود ، در دنيا به مانند گواه بودن أو در قيامت مىدانند . كساني كه به اين درجهء از كمال برسند به مراقبت جميع حركات سكنات ، لحظات وأمور اختياري كه انجام مىدهند نيازمندند ، حتّى آنچه بر خاطرشان بگذرد محاسبه مىكنند ، اگر امرى خدايى باشد در انجام آن تعجيل واگر شيطانى باشد ترك مىكنند از پروردگارشان شرم دارند .
ونفس خود را در پيروى از اعمال شيطانى ملامت مىكنند ، واگر در الهى بودن عمل ويا شيطانى بودن آن شك داشته باشند در انجام آن تا ما دام كه با نور حق سبحانه تعالى روشن گردد ، توقّف مىكنند چنان كه معصوم ( ع ) فرموده است : « هواي
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 452
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٥٢