در زير پرچم براي حركت وسركوب دشمن بسيار اندكند .
اين فراز از عبارت امام ( ع ) بدگويى از مردم كوفه به لحاظ ترس ووحشتي كه داشتهاند وبدين سبب مستحقّ ننگ وعار شدهاند بيان شده است ؛ زيرا عدم آمادگى براي جهاد در راه خدا وپراكنده بودن ، نشانهء ترسى بوده كه از مواجهء با دشمن داشتهاند . بنا بر اين اجتماع ، جوش وخروش براي سركوب دشمنان خدا علامت سرافرازى وستايش است .
أبو الطيّب شاعر معروف عرب اجتماع وآمادگى لازم براي پيكار را چنين مىستايد :
ثقال إذا لائو خفاف إذا دعوا * قليل إذا عدوا كثيرا إذا شدّوا « 1 »
بر عكس عدم شركت در جنگ وخوددارى از كارزار در شعر عويف قوافى مستوجب بارزترين مذمت ، توبيخ وملامت است . . .
شاعر با يك سؤال افراد مورد نظرش را تقبيح مىكند ، وشاهد مثل بسيار خوبى براي بحث مورد نظر ما است .
ألستم اقلّ الناس عند لوائهم * وأكثرهم عند الذبيحة والقدر « 2 »
( 11364 - 11357 )
قوله عليه السلام : وانّى لعالم إلى قوله أودكم
مقصود امام ( ع ) از عبارت فوق اين است : آنچه آنها را به أطاعت وأدار مىسازد واصلاحشان مىكند مجازات كردن به وسيله قتل وكشتار مىباشد ؛ چنان كه حجّاج بن يوسف ثقفى چنين سياستى را در ارعاب واجبار مردم ، آن گاه كه شخصي بنام مهلّب را براي سركوبى خوارج فرستاد به كار گرفت . روايت شده است كه حجّاج در كوفه اعلان عمومى
هامش
( 1 ) هنگامى كه به زير پرچم فرا خوانده شوند به سرعت جمعيت فراوانى حاضر مىشوند هر چند در شمارش اندكند ولى در جنگ سختكوش وزيادند .
( 2 ) آيا شما كمترين جمعيت زير پرچم نيستيد همان افرادى كه بيشترين افراد را در أطراف گوسفند كشته شده وديگ غذا دارند .