مىكنند كه به روايات مراجعه شود و از مخصّص و مقيّد و قرينه ( چه در آيات و چه در روايات ) فحص و جستجو گردد و همچنين از نسخ و اراده خلاف ظاهر ، بررسى به عمل بيايد و پس از يأس از مخصّص و يأس از نسخ و يأس از اراده خلاف ظاهر و يأس از وجود قرينه عمل به ظاهر آيات را اجازه مىدهند و عمل كذائى هرگز مشمول طائفه دوّم نخواهد بود .
طائفه دوّم در مقام آنست كه از استقلال برأى در عمل به قرآن و بىنيازى جستن از مراجعه باهل بيت عليهم السلام جلوگيرى به عمل آيد بنابراين دليل اول اخباريين كارساز نبوده و عدم جواز عمل به ظاهر كتاب را ثابت نخواهد كرد . خلاصه پاسخ همين بود .
توضيح عبارت قوله فانّ احدا من العقلاء . . . ج ص 57 س 21 ق ص 35 س 18 .
از باب نمونه اگر يكى از اشخاص عاقل نامهاى را مشاهده نمايد كه مولايش در آن نامه با زبان متعارف و معمول ، دستورى نسبت به او صادر نموده است و اين شخص طبق آن دستور عمل نمايد و اطاعة مولايش را انجام بدهد هيچگاهى و هيچكسى نمىگويد كه اين شخص كلام مولايش را تفسير نموده است .
ثانيا : ثم لو سلم كون مطلق حمل اللفظ . . . ج ص 57 س آخر ق ص 35 س 19
برفرضى كه قبول كنيم كه مطلق حمل لفظ را بر معنايش تفسير را شامل مىشود ( و لكن الظاهر . . . ) در جواب مىگوييم . روايات مذكور فقط تفسير برأى را محكوم نموده است و تفسير برأى كه در روايات مذكوره ممنوع شده است غير از عمل به ظاهر مىباشد چه آنكه مراد از كلمه ( برأى ) همان اعتبار عقلى ظنّى مىباشد يعنى طبق نيكو شمردن عقل و استحسان عقلى خود كه جز ظن و گمان چيزى را ببار ندارد به آيهاى عمل نمايد .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 92
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٩٢