كلام را براى غير مقصودين بافهام حجّت و معتبر نمىداند .
و الخلاف الاوّل ناظر . . .
خلاف و نزاع در رابطه با ظواهر آيات قرآن از اين قرار است كه بعضى از اخباريين مدعى شدهاند كه استفاده مطلب از آيات قرآنى بطور مستقلّ امكانپذير نبوده و بلكه نياز به ضميمه قول معصوم و تفسير از ناحيه معصوم ( ع ) دارد به اين معنى كه اگر بخواهيم از آيهاى از آيات قرآنى حكم شرعى را استفاده كنيم بايد با كمك قول معصوم ( ع ) باشد و بدون تفسير از ناحيه معصوم براى آيات قرآن كريم اصلا ظهور منعقد نخواهد شد .
و خلاف و نزاع در رابطه با مقصودين بافهام ، ناظر به آنست كه سيره و روش عقلاء بر اين مستقرّ شده است كه تنها مقصودين بافهام مىتوانند از ظاهر كلام بهره ببرند و با جريان اصالة عدم قرينه به ظاهر كلام بعنوان حجّت عمل نمايند . به سخن ديگر نسبت به غير مقصودين بافهام اصلا ظهورى براى كلام منعقد نمىشود .
فمرجع كلا الخلافين الى منع الصغرى . . .
هر دو مورد خلاف و نزاع در مورد صغرى دست به خرابكارى مىزند ( كه ظاهر آيات و ظاهر كلام براى غير مقصودين بافهام در حقيقت از ظواهر محسوب نمىشوند و مصداق كل ظاهر حجّة نخواهند بود ) و بكبرى ( كل ظاهر حجّة عند الشارع ) كارى ندارند .
قوله امّا الكلام فى الخلاف الاول . . . ج ص 56 س اول ق ص 34 س 22 .
راجع به ظواهر قرآن و حجيّت آن در كتب اصولى بحثهاى مفصّلى مطرح شده است و انگيزه بحث آن است كه جماعتى از اخباريها از عمل بظواهر كتاب عزيز منع نمودهاند و بدون تفسير و كشف مراد از آيات قرآنى ، از ناحيه معصومين ( ع ) ظواهر قرآن مجيد است از اعتبار ساقط كردهاند . آقايان اخبارى در رابطه با انكار حجيّت ظواهر قرآن به دلائل و وجوهى تمسك جستهاند صاحب كفايه « ره » پنج تا دليل از اخباريين نقل نموده و پاسخ داده است و مرحوم
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 89
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٨٩