و لكن بدون تقصير خواهد بود و لذا اين صورت مشمول تقبيح عقلاء نمىباشد .
صورت دوم اين است كه جهل مكلف مع التقصير است و اين صورت مشمول تقبيح عقلاء خواهد بود .
نعم قد يتوهم ان الاحتياط . . . . . ج ص 49 س 14 ق ص 31 س 3 .
متوهمى توجه نموده كه احتياط ( من هذا القبيل ) از قبيل همان صورتى است كه تقبيح عقلاء شامل آن مىشود يعنى عملى را به حساب مولى گذاشتن و بدون آنكه علم و يقين داشته باشد كه آن عمل از ناحيه مولى مىباشد ، مورد سرزنش عقلاء است و از نظر اصطلاح فقهى تشريع است و محكوم به حرمت خواهد بود و احتياط از همين قبيل مىباشد .
و هو غلط واضح . . . . .
اين توهم غلط و خطاء و در نهايت ضعف و سقوط مىباشد چه آنكه احتياط ضدّ تشريع است و هرگز نمىتواند يكى از مصاديق و افراد تشريع باشد .
اذ فرق بين الالتزام . . . . . .
ميان مأمن تا ماه گردون تفاوت از زمين تا آسمان است التزام به اينكه مثلا جلسه استراحت واجب است و از ناحيه شارع مقدس مىباشد و آن را بعنوان واجب انجام بدهد درحالىكه علم و يقين ندارد كه از نظر شارع واجب مىباشد با التزام به اينكه جلسه استراحت را انجام بدهد و آن را به حساب شارع نگذارد و بلكه روى انگيزه احتمال اينكه از ناحيه شارع باشد و به اميد آنكه از ناحيه شارع است تحت عنوان احتياط آن را انجام بدهد ، تفاوت از زمين تا آسمان است .
شتّان ما بينهما . . . . .
چقدر فرق و تفاوت است بين احتياط و بين آن صورتى كه مشمول تقبيح عقلاء است .
عقل در حكم به قبح صورت اولى استقلال دارد و همچنين مستقلّا به حسن عمل احتياطى حكم مىنمايد .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 65
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٦٥