عياشى از امام صادق ( ع ) نقل شده است ( انّه يصدّق المؤمنين . . . ) پيغمبر ( ص ) مؤمنين را تصديق مىفرمود بخاطر آنكه پيغمبر ( ص ) نسبت به مؤمنين رئوف و مهربان بود . تعليل امام صادق ( ع ) ( مبنى بر اينكه پيغمبر ( ص ) چون نسبت به مؤمنين رئوف و مهربان بود لذا آنها را تصديق مىفرمود ) در صورتى درست است كه مراد از تصديق همان اظهار قبول ظاهرى و در باطن طبق احتياط عمل كردن ، باشد چه آنكه اگر مراد از تصديق اين باشد كه پيغمبر ( ص ) قول و خبر هريك را در مورد ديگرى فورا قبول نمايد و با آنكه مخبر عنه مخبر به را منكر باشد ، آثار مخبر به را در مورد مخبر عنه ترتيب بدهد و شلاق و اجراى حدود را به راه بيندازد با رئوف و مهربان بودن پيغمبر ( ص ) براى همه مؤمنين ، منافات دارد بنابراين مراد از تصديق همان اظهار قبول ظاهرى خواهد بود .
مؤيّد دوم :
( و يؤيّده ايضا . . . ج ص 135 س 5 ق ص 83 س 14 )
مطلبى است كه مرحوم قمى در مورد انگيزه نزول آيه بيان فرموده است ! يكى از منافقين نزد پيغمبر ( ص ) نمامى و سخنچينى نمود يعنى در نزد ديگران از پيغمبر ( ص ) بدگوئى كرده بود خداوند پيغمبر ( ص ) را ، از نمامى آن شخص آگاه ساخت پيغمبر ( ص ) او را احضار نمود و مورد سؤال قرار داد او سوگند ياد كرد كه نمّامى نكرده است پيغمبر ( ص ) قول او ( مبنى بر انكار نمامى ) را پذيرفت و سپس پيغمبر ( ص ) را مورد طعن قرار داد و در مورد آن حضرت ( ص ) مىگفت :
كه پيغمبر ( ص ) هرچه را بشنود قبول مىكند . ( اخبره الله . . . ) چنانچه از يك طرف خبر خداوند ( مبنى بر اينكه سخنچينى و نمامى او را كردهام ) را قبول نمود و مرا احضار كرد و از طرف ديگر خبر من ( مبنى بر اينكه نمامى نكردهام ) را ايضا قبول نمود .
( فرده اللّه تعالى . . . ) خداوند حرف اين منافق را رد مىنمايد و مىفرمايد :
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 374
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٧٤