اينكه ابن عباس بايد نقل روايات و اخبار نمايد ، اين مطلب استفاده نمىشود كه خبر ظنّ ابن عباس حجّت است و ضابطه و معيار و مناط وجوب عمل به قول ابن عباس ، تعبّد به خبر ابن عباس مىباشد ، چنين مطلبى استفاده نخواهد شد و بلكه از دستور امام على ( ع ) اين استفاده مىشود كه احكام الهى بايد در دسترس مردم واقع شود و مردم به احكام واقعى الهى عمل نمايند .
( و نظيره جميع ما ورد من بيان الحق . . . ) يعنى نظير آيه مباركهء نفر كه بتفقّه و انذار دستور داده است ، همه اوامرى است كه براى بيان حق و بيان وجوب تبليغ حق را براى مردم ، وارد شدهاند آيات و روايات فراوانى داريم كه در آنها دستور داده شده است كه احكام الهى و حقايق و واقعيّتهاى دينى را براى مردم تبليغ نمائيد . بدون ترديد هدف و غرض از اين دستورات اين است كه احكام واقعى الهى در دسترس مردم قرار بگيرد و مقصود اين نيست كه آقايان مبلغين براى مردم انشاء حكم ظاهرى نمايند و خبر آنها براى مردم حجّت و معتبر باشد و مردم بايد به خبرهاى مبلغين سر اطاعت فرود آورند و بدون چونوچرا و حتى اگر يقين به مطابقت خبرها با واقع ، نداشته باشند ، خبرهاى آنها را بپذيرند .
( ثم الفرق بين هذا الايراد . . . ج ص 130 ، س 8 ، ق ص 80 ، س 13 )
فرق ايراد دوم با اول اين است كه ايراد دوم مبتنى بر آنست كه آيه مباركه نفر ، با نطق و سخن گفتن وجوب حذر را به حصول علم ( مبنى بر اينكه انذار مربوط به احكام واقعى دينى مىباشد ) مشروط نموده است و امّا ايراد اوّل مبتنى برآن بود كه آيه مباركه نفر ، ساكت است و متعرض اين جهت نشده است كه حذر بطور مطلق واجب است و يا مشروط به حصول علم و يقين خواهد بود .
( الثالث : لو سلّمنا دلالة الآية . . . ج ص 130 ، س 12 ، ق ص 80 ، س 16 )
عصاره اشكال سوّم اين است : برفرض كه بپذيريم آيه نفر ، وجوب حذر را در هر دو صورت حصول علم و يقين و حصول ظن و گمان ثابت مىنمايد و
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 356
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٥٦