بطور مطلق استفاده گردد و بلكه آيه در مقام بيان اين است كه وجوب حذر را در پى انذار بطور اجمال اعلام نمايد بنابراين امكان آن وجود دارد كه وجوب حذر متوقّف و وابسته به حصول علم باشد يعنى اگر انذارشدگان از گفتار انذارگران علم و يقين حاصل نمايند حذر و قبول واجب است و الّا فلا و معناى آيه اينچنين باشد : ( شايد براى آنها علم و يقين حاصل شود و حذر نمايند ) بنابراين آيه مباركه نفر براى اين رانده شده است كه انذار نمودن آنچه را كه فراگرفتهاند و بدنبال آن حذر و قبول از ناحيه انذارشدگان مطلوب است و اين مطلوب بودن تنها ( فى الجملة ) ، با اين مسئله كه در عمل برطبق گفتار منذرين ، حصول علم و يقين ، شرط مىباشد ، منافاتى ندارد ( و لهذا صحّ ذلك . . . ) و از اينجا است كه مىتوان آيه را در مسائل اعتقادى و اصول دين از قبيل معرفة امام ( ع ) به كار برد .
كوتاهسخن آيه مباركه نفر ، نمىتواند مخصّص براى ادلّه ناهيّه از عمل به غير علم ، باشد . شاهد مطلب اين است كه در روايات مذكور ، ديديم كه معصوم ( ع ) در رابطه با مسئله امامت و معرفة امام على ( ع ) ، به آيه نفر ، استشهاد فرموده و ناگفته پيدا است كه در مسئله امامت نياز بعلم و يقين داريم و با ظن و گمان مسئله امامت ، حلّ نخواهد شد . نتيجه : آيه نفر ، اثباتگر حجيّت ظنّ حاصل از خبر واحد نمىباشد .
الثانى : انّ التفقّه . . . ج ص 129 ، س 20 ، ق ص 80 ، س 6 )
حاصل وجه دوم اين است : حذر زمانى واجب است كه پشت سر انذار واقع شود و انذار زمانى واجب است كه مربوط به احكام دينى ( محرّمات و واجبات ) باشد بنابراين به مقتضاى آيه نفر ، حذر زمانى واجب مىباشد كه آقايان انذارشدگان ، علم و يقين داشته باشند بر اينكه انذارگران ، احكام دينى و محرّمات و واجبات را انذار نمودهاند و اگر غير از احكام دينى چيز ديگرى را انذار كرده باشند ، حذر واجب نمىباشد ( امكان دارد كه انذارگران از روى تعمّد و
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 354
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٥٤