باشد نبايد به آن اعتماد نمود و بلكه علاوه برآن بايد از راههاى ديگرى نسبت به خبر فاسق اطمينان حاصل نمايد . و اين نكته ايضا از آيه مباركه استفاده مىشود .
و امّا ما اورد على الآية بما هو قابل للذبّ عنه كثير . . . ج ص 120 ، س 21 ، ق ص 74 ، س اوّل )
و اينك مرحوم شيخ ببيان اشكالات و ايراداتى مىپردازد كه قابل دفع مىباشند و 8 تا ايراد نسبت به استدلال به مفهوم آيه مباركه نباء ، مطرح مىنمايد و پاسخ هريك را مورد توجه قرار مىدهد :
ايراد اوّل : ( منها : معارضة مفهوم الآية . . . ) اين است كه مفهوم شرط و يا وصف آيه نباء با عموم آيات ناهيه از عمل به غير علم ، معارض مىباشد . آيات ناهيه :
( وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ . . . )
و آيه
( إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً . . . ) *
و نسبت بين مفهوم آيه نباء و آيات ناهيّه ، عموم و خصوص من وجه است كه داراى دو ماده افتراق و يك ماده اجتماع مىباشد . ( 1 ) در مورد خبر واحدى كه مخبر آن ، فاسق باشد و افاده ظن نمايد ، آيات ناهيّه ، يكّهتاز حكم مىراند كه عمل به آن جائز نيست . ( 2 ) در مورد خبر عادل مفيد علم ، مفهوم آيه يكّهتاز حكم مىراند و حجيّت آن را اعلام مىدارد . ( 3 ) در مورد خبر عادل مفيد ظن ، تعارض و كشمكش برقرار است آيات ناهيّه مىگويد عمل به آن جائز نيست و مفهوم آيه نباء مىگويد عمل به آن جائز است . ( اذا تعارضا تساقطا ) هر دو طرف تعارض ، تساقط مىنمايد و در مورد خبر عادل مفيد ظنّ ، بايد باصل مراجعه شود و اصالة عدم حجيّت ، اعتبار و حجيّت را از آن مىگيرد .
پاسخ : ( و فيه انّ المراد بالنبإ فى المنطوق . . . ) ما حصل پاسخ اين است كه آقاى ايرادكننده سوراخ دعا را گم كرده است و بدون مجوّز قانونى ، به تعارض و تساقط و جريان اصالت عدم حجيّت رو آورده است درحالىكه بين مفهوم آيه نباء و عموم آيات ناهيّه ، عموم و خصوص مطلق است كه داراى يك ماده افتراق و