دانائى است ( 2 ) جهالة به معناى سفاهة عمل عن جهالة يعنى عن سفاهة و كار غير عقلانى كه در مقابل عقل و كار عاقلانه انجام دادن است در آيه ( و
مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءاً بِجَهالَةٍ )
جهالة به معناى سفاهة مىباشد . ( دقت فرمائيد ) اگر مراد از تبيّن معناى دوّم باشد ( كما هو مقتضى اشتقاقه ) « يعنى راجع به خبر فاسق بايد علم و يقين حاصل شود » ايراد دوّم وارد است كه عموم تعليل ذيل آيه ، با مفهوم داشتن صدر آيه ، به معارضه برمىخيزد و آنچنان غلبه و سيطرهء از خود نشان مىدهد كه جمله شرطيّه و وصفيّه صدر آيه ، از مفهوم داشتن بكلّى اظهار عجز و ناتوانى خواهد نمود . ( طلاب عزيز و خوانندگان محترم كتاب رسائل ، اميدوارم روح و روان مرحوم شيخ انصارى در رابطه با شرح رسائل نوشتن اينجانب و رسائل درس گفتن بعضى از مدرسين و رسائل خواندن شما عزيزان ، راضى و خشنود باشد . از شرح و شروح ، انتظار آن را نداشته باشيد كه نقش يك دستگاه سرنگى ( كه وسيله تزريق دارو و رساندن مواد داروئى را به سلولهاى بدن مىشود ) را بازى نمايد چه آنكه در جذب سلولهاى بدن ، مواد داروى را به خود ، دقت و توجه عميق ، لازم نمىباشد و لكن در جذب سلولهاى مغزى نكات و ريزهكارىهاى علمى را به خود ، دقت و توجّه عميق لازم مىباشد .
( و يمكن ان بقال انّ المراد منه . . . . ) اگر مراد از تبيّن معناى اولى ( ظهور و آشكار شدن ) و يا معناى باشد كه شامل هر دو معنا بشود ، ايراد دوّم متزلزل و مضطرب خواهد شد .
( توضيح عبارت ) ( ما يعمّ الظهور العرفى الحاصل من الاطمينان الّذى هو مقابل الجهالة . . . ) « مراد از تبين چيزى است كه عموميّت دارد هم ظهور عرفىاى كه از اطمينان حاصل مىشود آنچنان اطمينانى كه در مقابل جهالة است و هم معناى ديگر تبين را