خواهد بود . ( فهذه امور اربعة . . . ) كوتاهسخن استفاده حكم شرعى از خبر واحد باثبات چهار امر توقف دارد :
1 - صدور ان از معصوم ( ع )
2 - صدور آن براى بيان مقصد جدى باشد نه بخاطر تقيه و امثال آن
3 - استفادهگر بايد با معانى حقيقى و مجازى الفاظ روايت ، آشنا باشد . مثلا بدانند كه « قرء » هم به معناى حيض آمده و هم به معناى پاكى از حيض
4 - بايد متوجه باشد كه مراد و مقصود از الفاظ روايت چه چيز است مثلا بايد بداند كه مراد از « قرء » در فلان روايت ، حيض است .
( و قد اشرنا الى كون الجهة الثّانيّة . . . )
در سابق بطور تفصيل بحث نموديم كه ظن بمراد متكلم حجت است و از ظنون خاصه مىباشد و دليل بر حجيّت آن اصالة عدم قرينه مىباشد به اين معنا كه بعد از علم داشتن به موضوع له لفظ ، اصالة عدم قرينه جارى مىشود و ظن حاصل از آن مبنى بر اينكه مراد متكلّم موضوع له مىباشد ، حجت خواهد بود و اراده موضوع له را از لفظ ، با كمك اصالة عدم قرينه ، به ظهور لفظى تعبير مىنمايند .
و همچنين قبلا بيان نموديم كه ظن حاصل از جهت اوّلى از مقدمه ثالثة ، كه امر شماره 3 باشد ، ( تعيين اوضاع الفاظ ) از ظنون خاصه نمىباشد يعنى ظن حاصل از قول لغوى جهت تشخيص ، وضع و موضوع له و غير موضوع له لفظ ، از ظنون خاصّه نمىباشد و دليل خاص بر حجيّت آن نداريم ( البته مرحوم شيخ در پايان بحث از حجيّت قول لغوى ، رفع استبعاد نمود و فرمود بعيد نيست كه قول لغوى داراى اعتبار و حجيّت باشد ) .
( و امّا المقدّمة الثّانيّة . . . ) كه صدور كلام جهت بيان مقصود باشد ايضا ثابت مىباشد دليل اثبات آن قاعده و اصلى است كه مورد اتفاق علماء و عقلاء مىباشد و آن قاعده عبارت است از حمل كلام متكلم را بر اينكه جهت بيان مقصود ، صادر شده است نه بخاطر تقيه و يا شوخى و يا خوف و ترس . و اصل و
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 268
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٦٨