توضيح عبارت ( قوله حيث وجه لشياع الظنى . . . )
بعضيها گفتهاند مراد از شياع ظنى اين است كه خبر دادن جماعتى به آن شهرة باعث اطمينان نفس و خاطر مىشود و بر اينكه اين جماعت توطئه بر كذب ندارند و از خبر دادن آنها گمان قريب بعلم ، حاصل مىشود . و فرق بين شياع و شهرة اين است : شياع مربوط به موضوعات است و شهرة مربوط به احكام مىباشد .
قوله الامر الثانى دلالة مرفوعة . . . ج ص 105 س 17 ق ص 65 س 18 .
امر دوم : جهت استدلال بر حجيّت شهرة فتوائى دو روايت است يكى مرفوعه زراره دومى مقبوله عمر بن حنظله در مرفوعه زراره غوالى اللآلى ج 4 ص 133 آمده ( خذ بما اشتهر بين اصحابك ودع الشاذ . . . ) مراد از ماء موصوله در « ما اشتهر » عموم هر چيزى است كه مشهور باشد . شىء مشهور چه روايت باشد و يا فتوى .
به سخن ديگر « ما اشتهر » جمله وصفيه است و طبق مفهوم داشتن جمله وصفيه ، « عمل بشهرة » معيار وجوب اخذ است و شهرة چه مربوط به روايت باشد و يا مربوط به فتوى در هر دو صورت ، وجوب اخذ ثابت مىباشد .
روايت دوم : مقبولهاى است كه از مشايخ ثلاثه باستناد از عمر بن حنظله نقل شده است ( وسائل الشيعة ج 18 ص 14 ) از دو جهت مورد استدلال واقع شده است .
جهت اوّل : جمله ( فان المجمع عليه لا ريب فيه . . . ) مىباشد كه مراد از مجمع عليه ، همان اجماع اصطلاحى و بلكه منظور از مجمع عليه ، « مشهور » مىباشد چه آنكه مجمع عليه در مقابل « شاذ و نادر » واقع شده است و قرينه مقابله حاكى از آن است كه منظور از مجمع عليه مشهور مىباشد و نتيجه اين مىشود كه مشهور بما هو « مشهور » حجّت است و عموم تعليل ( فانّ المجمع عليه . . . ) شهرة فتوائى را شامل مىشود و گرچه مورد تعليل خصوص شهرة در
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٦١