روائى و شهرة عملى و شهرة فتوائى .
1 - شهره روائى آنست كه روايتى بين راويان و رواة حديث بخاطر زيادى نقل آن ، و زيادى راويان آن ، مشهور باشد و در نقطه مقابل آن ، روايت شاذ و نادر است كه خيلى كم نقل شده و راويان اندكى دارد و كارائى شهرة روائى آنست كه مىتواند يكى از مرجحات دو روايت متعارض باشد چنانچه در مرفوعه زراره آمده است .
( خذ بما اشتهر بين اصحابك . . . )
2 - شهرة عملى آنست كه روايتى از لحاظ عمل و اينكه عاملين به آن ، زياد مىباشد مشهور باشد زيادى عاملين از اينجا معلوم مىشود كه صاحبان فتوى در مقام فتوى دست به دامن آن مىبرند و به آن تمسك و استناد مىجويند . كارائى اين شهرة آنست كه كثرة عاملين ، ضعف آن روايت را جبران مىنمايد و روايت را به اوج قدرت و توان مىرساند . در نقطه مقابل اين روايت مشهور ، روايتى است كه مشهور از علماء از آن دورى مىجويند و مستند فتواى خود قرار نمىدهند و اين روايت در عين اينكه روايت صحيحه باشد عدم توجه مشهور به آن ، باعث وهن و سستى و ضعف آن خواهد شد .
اين دو قسم از شهرة مورد بحث نمىباشد و محل بحث قسم سوم شهرة است جهت اطلاع بيشتر به ج 2 شرح اصول فقه ( شرح فارسى بر اصول فقه نوشته مؤلف ) مراجعه نمائيد .
3 - قسم سوم شهره فتوائى مىباشد كه راجع به مسألهاى ، فتواى اصحاب مشهور شده باشد البته تحقق شهرة فتوائى مشروط به اين است كه فتواى علماء مستند بروايتى نباشد به اين معنا : يا اصلا روايتى مطابق فتواى مشهور ، وجود ندارد و يا آنكه روايتى وجود دارد و لكن بر خلاف فتواى مشهور مىباشد و يا آنكه روايتى بر وفق فتواى مشهور موجود است و لكن مشهور فتواى خود را به آن ، مستند نكردهاند .
همين قسم سوم مورد بحث مىباشد كه آيا حجيّت دارد يا نه ؟ مرحوم
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 258
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٥٨