شيخ مىفرمايد يكى از ظنون كه مورد توهّم واقع شده است كه حجيّت بالخصوص ( نه از باب ظن ) مطلق ( بلكه از باب ظن خاص ) دارد يا ندارد ، شهرة فتوائى مىباشد . فتوائى كه از اكثر فقهاى معروف حاصل شده باشد و چه بر خلاف آن ، فتواى ديگرى از غير معروفين باشد يا نباشد و يا اصلا معلوم نباشد كه بر خلاف و يا بر وفق فتواى مشهور فتواى موجود است يا نه ؟
( ثمّ انّ المقصود هنا ليس التعرّض . . . )
منظور بحث از حجيّت و عدم حجيّت شهرة فتوائى ، اين است كه آيا شهرة بعنوان شهرة فتوائى ، حجيّت خاصّه كه با دليل خاصّ ثابت شده است ، دارد يا ندارد . و اما از اين جهت كه از جمله ظنون مطلق و بتوسط دليل انسداد حجّت است ، مورد بحث نمىباشد چه آنكه هيچ بعدى ندارد كه بعنوان ظن مطلق ، داراى اعتبار باشد .
( ثمّ انّ منشأ توهم كونها من الظنون الخاصة امران . . . )
راجع به حجيّت و عدم حجيّت شهرة فتوائى چهار قول وجود دارد .
1 - مرحوم شهيد در ذكرى و بعضى از اصوليين معتقدند كه شهرة فتوائى بطور مطلق حجت است .
2 - قول دوم اكثر علماء بلكه طبق شهرة قائمه ، قائل بعدم حجيّت آن ، مطلقا مىباشند .
3 - قول سوم شهرة فتوايى اگر قبل از زمان شيخ ادعا شده باشد حجت است و اگر بعد از زمان او ادعا شده باشد ، حجّت نمىباشد
4 - قول چهارم آقاى صاحب رياض در كتاب رساله مفرده خود ، كه از وحيد بهبهانى حكايت نموده است فرموده : شهرة فتوائى اگر مقرون و نزديك بوجود روايت و خبرى ( و لو در كتب عامه ) باشد معتبر و حجت است و الّا فلا .
نظر مرحوم شيخ كداميك از اقوال اربعه مىباشد بايد برويم سراغ گفتار وى و نظر او را استخراج نمائيم او چنين آغاز سخن مىنمايد و مىفرمايد :
سرچشمه توهّم اينكه شهرة فتوائى از باب ظن خاص ، حجت مىباشد دو امر
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 259
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٥٩