لذا مىگويند : « شهر فلان سيفه و سيف شاهر » يعنى فلانى شمشيرش هويدا ساخت و فلانى شمشيرش ظاهر و پيدا و معلوم است علىاىحال نيازى به وجود ندارد كه در اراده « مشهور » را از « مجمع » عليه ، دست به دامان قرينه بزنيم .
( فالمراد انّه يؤخذ . . . ج ص 107 س 11 ق ص 66 س 16 .
منظور و مراد در مقبوله حنظله كه مىفرمايد : « مجمع عليه » بايد اخذ شود ، اين است كه بروايتى كه مجمع عليها است ، بايد اخذ شود روايت مجمع عليها روايتى است كه همه اصحاب آن را مىشناسند و هيچيك از اصحاب ، منكر آن نمىباشند « و يترك ما لا يعرفه الّا الشاذ » و بايد طرد و ترك شود روايتى كه جز شاذّ ( چند نفر انگشتشمار ) اكثريّت اصحاب آن را نمىشناسند ( فالشاذّ . . . )
بنابراين شاذ ( افراد انگشتشمار از علماء ) با مشهور ( اكثر علماء ) شريك مىباشد به اين معنا : همانطورىكه روايت مشهور در نزد اكثر ، مورد شناخت مىباشد در نزد افراد انگشتشمار و ( شاذّ ) ايضا مورد شناخت مىباشد و امّا مشهور در رابطه با شناخت روايت شاذّ ، با شاذ ( افراد انگشتشمار ) شريك نخواهند بود يعنى روايت شاذ و نادر را تنها افراد انگشتشمار مىشناسند و مشهور علماء نمىشناسند .
( و لذا كانت الرّواية المشهورة . . . )
يعنى بخاطر آنكه روايت مشهور را همه مىشناسند و روايت شاذّ را فقط افراد معدودى مىشناسند . روايت مشهور از قبيل « بيّن رشده » مىباشد يعنى حكم آن واضح و روشن است ، و روايت شاذ از قبيل ( امر مشكل ، يردّ حكمه الى اللّه و رسوله ) به حساب مىآيد يعنى از امورى كه حكم ان واضح و روشن نيست و يرد علمه او حكمه الى اهله .
( و الّا فلا معنا للاستشهاد بحديث التثليث . . . )
امام ( ع ) بعد از آنكه باخذ و عمل به مشهور ، حكم نموده به حديث تثليث رسول اكرم ( ص ) استشهاد فرموده است كه امور بر سه قسم مىباشد .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 264
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٦٤