3 ) در اينجا دلالت تصديقى سومى وجود دارد و آن اين است كه آنچه دريافتكنندهء دلالت ، دريافت كرده ، واقعاً مقصود بهكارگيرنده بوده است .
بنابر اين ، دلالت تصديقى بر سه قسم است ؛ زيرا سه نوع دلالت تصديقى در كلام هر گويندهاى مىتواند وجود داشته باشد :
1 ) دلالت تصديقى نخستين : دلالت كلام است بر ارادهء بهكارگيرى لفظ مخصوص ( يا به طور كلى دلالتگر مخصوص ) در معناى مخصوص ؛
2 ) دلالت تصديقى دوم : دلالت كلام است بر ارادهء تفهيم معناى لفظ به شنونده ؛
3 ) دلالت تصديقى سوم : دلالت كلام است بر جدىبودن ارادهء تفهيم معناى لفظ به شنونده ؛ يعنى : آنچه را گوينده به شنونده تفهيم كرده است ، واقعاً مىخواسته و مقصود او بوده است .
بنابر آنچه توضيح داديم ، پنج نوع دلالت بهدست آمد :
1 ) دلالت تصوّرى نخستين ؛
2 ) دلالت تصوّرى دوم ؛
3 ) دلالت تصديقى نخستين ؛
4 ) دلالت تصديقى دوم ؛
5 ) دلالت تصديقى سوم ؛
در آينده ، در رابطه با اقسام پنجگانهء فوقالذكر دلالت ، توضيحات بيشترى خواهيم داد ؛ لكن فعلًا بههمين اندازه اكتفا مىكنيم .
* دلالت مطابقى و التزامى :
از آنجا كه مدلول - چه مدلولتصوّرى و چه مدلولتصديقى - احياناً ، لوازمى بههمراه دارد ( يعنى : اشيايى وجود دارند كه در عرصهء دلالت با آنها همراه و از آنها انفكاك ناپذيرند ) لذا دلالت ، از اين لحاظ ، تقسيمبندى سومى پيدا مىكند :
1 ) دلالتمطابقى ؛
2 ) دلالتالتزامى .
اصول فقه نوين ( فارسى ) — صفحة 94
مساهمون: الشيخ محسن الأراكي
ص٩٤