صحّت به حمل اوّلى منشأ اثر نيست و بحث در بارهء صحّتى است كه منشأ آثار شرعيه باشد . بنابر اين ، صحّت مورد بحث صحّت به حمل شايع است به همان معنايى كه در سابق توضيح داديم و گفتيم كه اصولًا كليهء تصوّرات اوّليهاى كه در ذهن نقش مىبندند ، حكايت بالذات از واقعيتى دارند كه در ظرف خودش تحقّق دارد خواه آن ظرف خارج باشد يا نفسالامر و يا ذهن ، و لذا هميشه صدق عنوان معلوم بر تصوّرات اوّليه صدق به حمل شايع است و صحّت مورد بحث نيز مشمول همين قاعده است .
حاصل آنكه : صحّت مورد بحث ، « صّحت به حمل شايع » است كه منشأ آثار شرعيه است . و به تعبير ديگر - و بر اساس تفسيرى كه از صحّت كرديم - صحيح آن است كه در عالم واقع و به حمل شايع متّصف به وصف صحّت يعنى ما به يتحقّق الغرض المطلوب من الشىء باشد بنابر اين ، مقصود از صحّت مورد بحث ، صفتى است واقعى كه به حسب آن ، غرض مطلوب شارع از عمل بر عمل بار مىشود ، و ادلّهاى كه براى ترجيح نظريهء ششم در تفسير صحّت آورديم شاهد بر صدق اين مدّعاست .
اصول فقه نوين ( فارسى ) — صفحة 344
مساهمون: الشيخ محسن الأراكي
ص٣٤٤