قواعد عامّه دلالت لفظى استعمالى
مقصود از « قواعد عامهء دلالت لفظى استعمالى » آن دسته از قواعد دلالت لفظى است كه به لفظ خاصى وابسته نيست و نتيجهء استعمال و مربوط به آن است ، و از صرف وضع براى معنا نشأت نگرفته است .
قواعد دلالت استعمالى برگرفته از دو منبع اصلى است :
1 ) عقل ؛
2 ) عرف .
1 . عقل
مقصود از « عقل » در اينجا « عقل عملى » است كه حكم به حسن و قبح مىكند ؛ زيرا دلالت هاى عقلى مبتنى بر عقل نظرى از مقولهء دلالت هاى وضعى لفظى خارج اند و از دلالت هاى معنا بر معنايند - كه خارج از بحث ماست - و مقصود از « دلالت استعمالى ناشى از عقل » دلالتى است كه به سبب استعمال ، در لفظ به وجود مىآيد ؛ لكن منشأ آن ، عقل است . يعنى : به سبب حكم عقل است كه استعمال لفظ منشأ چنين دلالتى مىشود .
از اينجا روشن مىشود كه اين نوع دلالت از جمله دلالتهاى لفظى است نه از دلالتهاى عقلى « 1 » . در مبحث « دلالت عقلى » در بارهء دلالتهايى بحث مىشود كه پس از كمال دلالت لفظ بر معناى خود و بر اساس تلازمى كه بين معناى لفظ و معناى ديگر وجود دارد شكل مىگيرند ، و در حقيقت ، دلالت مرحلهء دوم يا دلالت ثانوى هستند ، در
هامش
( 1 ) . كه در آينده در فصل ويژ « دليل عقل » و « قواعد دلالت عقلى » دربار آن ، بحث خواهيم نمود . .