بدون ترديد چنانچه پاپها و پادشاهان اروپايى در اين هدف خود يعنى مسيحى كردن مغولان به موفقيت مىرسيدند ، پيروزى بزرگى بهرهء آنان مىگرديد . ولى چنين نشد . زيرا كه از آن سوى مغولان نيز اميدوار بودند كه روزى بتوانند پادشاهان اروپايى را زير فرمان خودشان درآوردند و فتوحاتشان را كامل گردانند .
نخستين گزارش همكارى ميان مسيحيان و مغولان به دوران هولاكو باز مىگردد .
هولاكو خان مغول كه مأموريت فتح ايران را يافت ، مادر و همسرى مسيحى و پيرو فرقهء نسطورى داشت و همين امر موجب شد كه به مسيحيان تمايل پيدا كند و بر مسلمانان سخت بگيرد . صليبيها در خاور نزديك و غرب اروپا نيز فرصت خوبى يافتند كه مغولان را مسيحى كنند . به اين منظور با آنها تماس گرفتند و آنان را بر ضد مسلمانان به انگيزش در آوردند . در منابع معاصر با صليبيها دلايلى وجود دارد كه ثابت مىكند پادشاه ارمنييهء كوچك « 1 » مسيحى بود و با هولاكو ارتباط برقرار كرد و طرح حمله به سرزمين شام و گرفتن بيت المقدس از مسلمانان و سپردن آن به مسيحيان را پى ريخت . « 2 »
هولاكو خان موفق شد در مارس سال 1260 م دمشق را به تصرف در آورد و پس از آن استيلاى مغولان بر باقيماندهء سرزمين شام در هفتههاى بعد انجام پذيرفت و از اين هنگام دور مصر فرا رسيد « 3 » .
در مصر ، « مظفر قُطُز » « 4 » به حكومت رسيده بود و مغولان او را تهديد كرده خواستار تسليم او گشتند . اما او به اين تهديدها توجّهى نكرد و پس از كشتن چهار فرستادهء مغول سرهايشان
هامش
( 1 ) . يا ارمنستان صغير ، عنوان دولتى است كه مهاجران ارمنى در كيليكيا تشكيل دادند و از 1080 تا 1375 م دوام يافت . اين دولت در جنگهاى صليبى و در هجوم مغول به آسياى غربى با مهاجمان همدست بود . ( ر . ك . دايرة المعارف فارسى ، ذيل واژهء « ارمنستان » .
( 2 ) . العصر المماليكى فى مصر و الشام ، عبد الفتاح عاشور ، سعيد ، دارالنهضة العربيه ، قاهره ، چاپ دوم ، 1976 م ، ص 30 ، ( به نقل از سعيد عاشور ، الحركة الصليبيه ، ج 2 ، ص 1123 ) .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . ملقب به الملك المظفر سيف الدين معزى ، ( فوت : 658 ه . ق ) سومين سلطان ( 657 - 658 ه ) مصر از سلسلهء مماليكبحرى . گويند او خواهرزادهء جلال الدين خوارزمشاه و پدرش پسر عموى جلال الدين بود . او به دست مغولان اسير و در دمشق به غلامى فروخته شده بود . الملك المعز ، عز الدين ايبك ، سلطان مصر او را خريد و به مصر برد و در 650 ه ق نايب السلطنهء خود ساخت . ( دايرةالمعارف فارسى ) .