1532 م به وسيلهء مسيحيان باز پس گرفته شده بود - با تركها وارد گفت و گو شدند ، از آنها خواستند تا تسليم الجزيره به اسپانيا را نيز در مفاد عهدنامه بگنجانند « 1 » . .
تصرف تونس در سال 1534 م به دست خير الدين ، مسيحيان را سخت به وحشت افكند .
چرا كه وى از آنجا با ايتاليا فاصلهء اندكى داشت . در پى آن « كارل پنجم » - امپراتور امپراتورى مقدس روم و شاه اسپانيا ( 1516 - 56 ) - دنياى مسيحيت را به يك جنگ صليبى فرا خواند و به مردم وعده داده شد كه به ازاى شركت در جنگ ، گناهانشان بخشيده مىشود . نيروى دريايى مهمّى بسيج گرديد . پاپ پل سوم ، شهسواران ميهمان نواز و پرتغاليها پول و كشتى جنگى فراوان گسيل داشتند و موفق شدند خير الدين را شكست دهند . پيروزى بر پايگاه دريايى تونس چنان شور و هيجانى در ميان مسيحيان پديد آورد كه قفلها و چفتهاى درهايش را به رُم بردند و در جشن با شكوهى كه ترتيب داده بودند به نمايش گذاردند « 2 » . .
در سال 1550 م ناوگانى براى محاصرهء مهديه ، كه در اختيار جانشين خير الدين بود ، اعزام گرديد ؛ كه وى به سرعت از ميدان به در رفت . در سال 1551 م جنگى صليبى دريايى عظيم ديگرى تدارك ديده شد ، اما اين جنگ به پيروزى تركان عثمانى انجاميد و شمار زيادى از جنگجويان صليبى به اسارت در آمدند و به قسطنطنيه انتقال يافتند « 3 » .
در سال 1572 م اتحاد مقدّس تشكيل گرديد ، و پاپ پيوس پنجم ( 1566 - 72 ) ، صليبيان را با همان عبارات پاپ « انيوسنت سوم » ، در حدود چهار سده پيش از آن مورد خطاب قرار داد و براى تشويق آنها در جنگ چنين گفت :
نصيحت و پند و تقاضاى ما از اشخاص اين است كه با مرد و مال به اين جنگ بسيار مقدس بپيوندند . . . به همهء كسانى كه خود در جنگ شركت نمىكنند ولى متناسب با امكانات و موقعيّتشان در زندگى ، عهده دار هزينهء مرد ديگرى مىشوند . . . و به كسانى همانند آنها كه شخصاً ولى با هزينهء ديگران شركت مىكنند و پذيراى مخاطرههاى جنگ مىشوند . . . ما آنان را به طور كامل مورد عفو قرار مىدهيم و همهء گناهانشان را كه به طور شفاهى و با قلبى پشيمان
هامش
( 1 ) . 1 . ، . 442 .
( 2 ) . 2 . ، . 742 .
( 3 ) . همان .