و عادوا جميع القائلين بوحدة ال * وجود بلا تمييز هم بالبصيرة
اين عدم تمييز سبب شده است كه مخالفان به آزار و اذيّت « اولياء » بپردازند :
فآذوا كبارا من أماجد عصرهم * من الفقراء المتّقين الأعزّة
و ردّوا جميع الأصفياء الذين هم * خلاصة أهل الحكمة النبويّة
لقد شنعوا جهرا فوا حسرتا على * أفاضل ولّوا عن سبيل السلامة
و قد لعنوا قوما كبارا أماجد * مضوا قبلهم فى الأمّة الأحمدية
وى به طور ويژه تأكيد بر آن دارد كه ميان « ملوك اهل فقر » يا به تعبير ديگر كسانى كه به صداقت و واقعيت ، بر مذهب تصوف هستند با « اشباه اهل فقر » تفاوت گذاشته شود ؛ او « ملوك اهل فقر » را « خلاصهء حزب شيعه علوى » مىشمرد و بدين ترتيب ، با به كار بردن اين عبارت ، به طور ضمنى نوعى « تصوف سياسى » را همانند روزهاى نخست روى كارآمدن دولت صفوى القا مىكند :
و كان ملوك الفقر فى عصرهم هم * خلاصة حزب الشيعة العلويّة
و قد زعموا تلك الأكابر كلّهم * كأشباه أهل الفقر من غير فرقة « 1 »
در اينجاست كه مؤلف علاوه بر طرح مسألهء نزاع فقيهان و صوفيان ، هموندى اين نزاع را با « خراب شدن ايران » مورد توجه قرار مىدهد ؛ در واقع ، از اينجا به بعد ، شعر او صبغهء سياسى به خود مىگيرد . تعبير حزب شيعه علوى در اشعار بعدى وى تكرار مىشود . او دربارهء برخورد با « اهل ولايت » مىگويد :
و ظنّوا ظنونا أنّ أهل الولاية * ملاحدة ملعونة فى الضلالة
و لكنّهم ضلّوا عتوّا و أنّهم * أضلّوا كثيرا عن صراط الهداية
و قد خاصموا فى كلّ جمع و عاندوا * أحباءه سبحانه فى الخصومة
بيت اخير نشان تأثيرى است كه تبليغات مخالفان تصوف بر مردم داشته و شمار زيادى را به دشمنى با صوفيه كشانده است . وى در ارتباط با تأثير اين نزاعها بر خرابى ايران مىگويد :
و عادوا كبار العارفين الذين هم * دعائم ملك الدولة الصفوية
بمنطقهم قد عاندوا الفقراء بل * به خربوا الأمصار بالعصبيّة
و قد لعنوا جهرا و سدّوا ببغضهم * منابع تلك الدولة الأقدسية
قطب الدين بر اين باور است كه مخالفان ، با بزرگان ، يعنى كسانى كه پايههاى دولت صفوى و منابع اين دولت اقدس بودهاند ، به دشمنى برخاستهاند . در واقع ، اين دشمنى ، تنها دشمنى
هامش
( 1 ) . نيريزى ، فصل الخطاب ( 7269 مرعشى ) ص 91 . اشعارى كه تا اينجا نقل شده از ص 90 و 91 كتاب گرفته شده است . از آنجا كه صفحات بسيار بزرگ و خط آنها ريز است تنها در پايان نقلى كه از يك صفحه داريم ، يك ارجاع به همان صفحه خواهيم داشت .