مسلسل به نور هدى نسبتش * معنعن ز شخص وفا فطرتش
ز مهر رسالت مهش را تبار * ز نور سعادت سرش تاجدار
در اوج سيادت مهش را مقام * ز شاه ولايت نگينش به نام
نژادش به صد ره پسنديده بود * كه از خاندانِ دل و ديده بود
640
عفاف و حيا لازم ذات او * شده وقف خيرات اوقات « 1 » او
تهجّد ازو بود شبزندهدار * نماز و دعا و صلاحش شعار
كريم الصفات [ و ] رحيم الفعال * صفا پيشه حال [ و ] مروّت خصال
به پاكىّ خلق و عفاف و سداد * بسى بود از تاجداران زياد
ز افعال جمعى شقاوت سرشت * سفيه ستمپيشه نامرد زشت
645
نموديش خار و به غم مبتلا * فكندى ز تختش به دام بلا
اگر چه نه يوسف نه يعقوب بود * ولى در جفا بيش از ايّوب بود
شبيه است كارش به جدّش شهيد * از آن رو بوَد امتحانش شديد
فزون از چهل كس به تيغ ستم « 2 » * ز اولاد آن پادشاه عجم
پى زجر آن تالى انبيا * به پيشش بكُشْتى به تيغ جفا
650
حريمى كه از شرم آبكار « 3 » او * نتابيد پرتو به ديوار او
بهشتى كه خورشيد آثار بود * در او خادمه حور و غمخوار بود
نمودى به محمود رذل « 4 » شقى * چو سجّين ز شمر از ره احمقى
پس از قحط و محصورى و ابتلا * ز فقدان اصحاب و تاج و لوا
ز موت عزيزان به جور و ستم * به صد خوارى افتادن از تخت جم
655
سپردى سر افسر خسروى * بزرگى سگى از . . . كمترى
چو او بود شاه و سليمان وقت * ازو بود آرايش تاج و تخت
نمودى به افغانِ بدتر ز ديو * گرفتار و محبوسش اى پر ز ريو « 5 »
هامش
( 1 ) . اوقاف !
( 2 ) . واقعهء كشتن افراد خاندان سلطنت در پيش چشم شاه سلطان حسين از وقايع دهشتناكى است كه محمود افغان مرتكب شد . دربارهء تعداد مقتولين اختلاف نظر وجود داشته و عدد آنها را از 180 تا 18 تن گفتهاند . دربارهء آراء مختلف ( نك : لكهارت ، همان ، ص 240 پاورقى ) . لكهارت عدد 39 را كه محمد على حزين ياد كرده ( نك : ديوان حزين لاهيجى [ تصحيح ترقى ] ص 46 ) پذيرفته است . شاعر ما نيز عدد آنها را چهل تن ياد كرده است [ بيت 648 ] .
( 3 ) . ابكار : دوشيزگان .
( 4 ) . در اصل رذل .
( 5 ) . ريو : مكر و حيله .