وى به وضوح ، در همان آغاز رساله ، به عرب بودن خود افتخار كرده و خداوند را بدان جهت كه وى را از علماى عربيه و شيعه اماميه قرار داده ، نه از شعوبيه ، شكرگزارى نموده است - و الشكر له على أن جعلنى من علماء العربية . . . و لم يجعلنى من الشعوبية . اين امر نشانهء آن است كه در آن روزگار ، ميان عالمان مهاجر جبل عامل با عالمان ايرانى رقابتهايى وجود داشته است . نمونهء ديگرى از آن ، برخورد شيخ على ( از نوادگان شهيد ثانى ) با محقق سبزوارى است كه در رديهء خود بر محقق دربارهء مسألهء غنا ، وى را متهم كرده است كه در وقف برخى كتابها ، عجمى بودن را براى استفاده از آن كتابها قيد كرده است . در اين باره شاهد ديگرى در دست نداريم و روشن است كه با استناد به اين دو مورد ، نمىتوان به طور جدّى دربارهء آن سخن گفت .
رسالهء مزبور شامل ده برگ است كه به خط مؤلف بوده و به شماره 2244 در كتابخانهء آستانهء رضوى عليه السلام ثبت شده است . اين نسخه از جمله موقوفات ابن خاتون بوده و به سال 1067 وقف اين كتابخانه شده است . « 1 »
مؤلف بر پيروى خود از آثار پيامبر صلى الله عليه و آله و عترت طاهرين عليهم السلام تأكيد كرده و يكى از سنن آن بزرگواران را اعتكاف دانسته است . وى دربارهء اين كه اين سنت مورد وفاق جميع مسلمانان است تكيه كرده و ابراز مىدارد كه در قزوين و اصفهان پىگير اين سنّت بوده است ، به طورى كه با تلاشهاى او به صورت يك سنت شايع و حسنه جاريه درآمده است . او هدف خود را از اين كار « رجوع خلايق به نور حقايق و اتباع خالق » ذكر كرده و به علاوه ، مسألهء دعا براى بقاى « دولت علويه و سلطنت موسويه » را مد نظر داشته است ، به طورى كه اين دولت سنيه به دولت صاحب الزمان عليه السلام متصل شود . ( و منها التوسل للدعاء لدوام هذه الدولة العلوية ، و السلطنة الموسوية ، و فرج الذرية ، و قمع الاعادى بالكلية ، من ازبكية و الروسية ، و غيرهما من السنية ، و اتصال هذه الدولة السنية بدولة صاحب الزمان القوية . ) به نظر وى توبهكنندگان در مراسم اعتكاف ، هرساله ، به چندين هزار نفر بالغ مىشوند و كسانى كه به دعا مىپردازند ، از شمار افزونند .
در برابر اين اقدام مؤلف ، كسانى به مخالفت برخاستهاند . وى از آنان به عنوان « بعض الناقصين من المعاصرين » ياد كرده و آنها را به دور از حديث و اجتهاد دانسته است . آن كسان ، وى را متهم به اعمال خلاف شرع كردهاند و مقصودشان از عمل خلاف شرع ، موضع و روش شيخ در برپايى اعتكاف است .
هامش
( 1 ) . بنگريد : آقابزرگ ، ذريعه ، ج 19 ، ص 11 ، نسخه ديگرى از آن در مجموعه 2306 ( برگهاى 120 - 138 ) كتابخانه وزيرى يزد موجود است . ( نك : فهرست ، ج 4 ، ص 1243 ) . متن رساله به كوشش استاد احمد عابدى در « ميراث اسلامى ايران » ، دفتر اول ، صص 313 - 337 چاپ شده است .