تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 1157

مساهمون:

ص١١٥٧
مؤلفات و تعليقات ديگرى هم دارد كه من به خط خود او ديده‌ام . « 1 » يكى از رساله‌هاى او كه افندى از آن ستايش كرده است ، رساله‌اى دربارهء وصيت در مال بوده كه نسخه‌اى از آن را در قريهء خسروشاه تبريز ديده است . « 2 » اجازه‌اى از وى براى شخصى كه نامش در متن اجازه پاك شده ، به تاريخ سوم شعبان سال 1030 موجود است . « 3 » همچنين در مجموعهء 13674 كتابخانهء مجلس ( برگهاى 107 - 109 ) دو قصيده دربارهء دوازده امام و يك لعنيه ، آمده است . شيخ آقابزرگ از برخى از آثار وى در ذريعه ياد كرده است . از آن جمله است : حاشيه بر جامع المقاصد ، « 4 » حواشى شرح القواعد الميسية ، « 5 » شرح قول العلامة ، « 6 » المسائل الفقهية ، « 7 » الوثاق و العقاق ، « 8 » و اعتكافيه . « 9 » مدرسه‌اى كه به نام شيخ لطف الله بوده ، نامش در عصر نخست صفوى ، مدرسهء خواجه ملك بوده و سابقهء آن به پيش از دورهء صفوى مىرسد . خواجه ملك كه به روزگار شاه اسماعيل مىزيسته ، آن را بازسازى كرده و به نام وى شهرت يافته است . « 10 » اين مدرسه تا يك قرن بعد - و احتمالا بيشتر - وجود داشته است . ناظر مدرسه شيخ لطف اللّه در قرن دوازدهم ، مولى محمد زمان تبريزى از شاگردان مرحوم علامه مجلسى است كه كتابى با عنوان فرائد الفوائد فى احوال المدارس و المساجد داشته كه مؤلف همين سطور آن را نشر كرده است . « 11 » محمد زمان دربارهء اين مدرسه ، شرحى در كتاب خود آورده و مىنويسد : آن مدرسهء مباركه ، مجلس اهل علم بوده و فضلاى بسيار در آن به رتبهء فضيلت رسيده‌اند و از اين جهت است كه پيوسته سلاطين صفويه - انار الله برهانهم - متوجه تعمير و ترميم آن بوده و وظيفه به جهت آن مقرّر فرموده‌اند . . . و آن مدرسهء شريفه ، در نزد فرقهء محقّه ، چون مدرسهء نظاميه است در پيش اهل سنت . . . مجملا امتياز اين مدرسهء مبارك ، از همهء مدارس ظاهر و هويداست و بر همه روشن و مبيّن است و از جمله فضلايى
هامش
( 1 ) . افندى ، همان ، ج 4 ، صص 418 - 419 ( 2 ) . افندى ، همان ، ج 4 ، ص 418 ( 3 ) . حلى ، علامه ، نسخهء خطى ، ارشاد الاذهان كتابخانهء مجلس ، شمارهء 13560 ( 4 ) . آقابزرگ ، ذريعه ، ج 5 ، ص 73 ( 5 ) . آقابزرگ ، همان ، ج 7 ، ص 100 ( 6 ) . آقابزرگ ، همان ، ج 14 ، ص 25 ( 7 ) . آقابزرگ ، همان ، ج 20 ، ص 362 ( 8 ) . آقابزرگ ، همان ، ج 5 ، ص 26 ( 9 ) . آقابزرگ ، همان ، ج 2 ، ص 230 ( 10 ) . ايمانيه ، فرهنگ اصفهان ، ص 82 ( 11 ) . تهران ، دفتر نشر ميراث مكتوب ، 1373