نگهدارى مىشود . در ذريعه 4 / 75 ش 315 از آن با عنوان ترجمة اخبار العلماء بأخبار الحكماء ياد شده است .
ترجمة الفصول المختاره
كتاب مزبور اثرى از شيخ مفيد ( م 413 ) و در زمينهء اعتقادات و كلام شيعى و رد عقايد برخى از فرقههاست . مترجم آن آقا جمال الدين محمد خوانسارى ( 1125 ) از فارسىنويسان و عالمان بنام دورهء پسين صفوى است . وى همچنين مترجم و شارح كتاب غرر و درر آمدى است كه ضمن شش مجلد به كوشش مير جلال الدين محدث ارموى توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسيده است .
آقا جمال در آغاز ترجمه ، از علاقهء خود به كتب كلامى اسلامى سخن گفته ، آنگاه از احمد بيك ، تمجيدى فراوان كرده و پس از آن آورده است كه « كتاب مجالس [ با كتاب امالى خلط نشود ] مفيد الدين [ ؟ ] محمد بن محمد بن نعمان . . . را كه مشتمل بر بسى فوايد و معانى دقيقه و مناظرات لطيفه است . . . ترجمه كنم تا فايدهء آن عام و اثرش در روزگاران تمام باشد ؛ زيرا كه كتاب مزبور به عربى تأليف شده و اكثر سكان بلاد عجم از معرفت آن بىبهرهاند » ( برگ 13 ) ؛ نسخهاى از آن به شمارهء 5184 در كتابخانهء مرعشى نگهدارى مىشود . از آثار شيخ مفيد ، كتاب مهم الارشاد او نيز در دورهء صفوى به فارسى ترجمه شده است .
معرفى كوتاه ترجمههاى ديگر
ترجمهء باب حادى عشر ؛ از عبد الحسين كاشانى ( قرن 10 ) ؛ وى در آغاز ترجمه يادآور شده كه كتاب را به شاه طهماسب تقديم كرده است . مترجم در حين ترجمه ، اضافاتى نيز از خود دارد . مثلا در برگ 5 - پ ( نسخهء 6996 مرعشى ) فتوايى از محقق كركى نقل مىكند .
ترجمهء باب حادى عشر ؛ از عبد الحسين بن عبد الوهاب الحسينى . وى كه كتاب را به دستور شاه وقت نگاشته ، در آغاز يادآور شده است كه « موجبات فتنه و فساد و متتبعات ظلم و بيداد در حوالى خراسان منتظم گشت و اعلام محنت انجام غارت و تاراج و نهب اموال و قتل نفس از اوج ثريا گذشت » . اين وضعيت سبب شده است كه وى به قصبه ترقون بيايد و پس از آن به جانب عراقين برود . در اين حال « از بندگان رفيع ايشان » كه نامى از او به ميان نياورده ( بعد از چهار سطر تمجيد از وى ) موظف شده است تا « مخدرات آن را از لباس عربى بيرون آورده ، به كسوت عبارت فارسى محلّى و مزيّن گرداند » . نسخه 6357 مرعشى برگ 181 ؛ كتابت نسخه در سال 1003 بوده و از روى نسخهء مترجم نوشته شده و قاعدتا بايد متعلق به زمان شاه عباس يا اندكى پيش از آن باشد .
ترجمهء ثواب الاعمال و عقاب الاعمال ؛ مترجم : ؟ ؛ اين اثر ترجمهء ثواب الاعمال و عقاب