عربى معرفتى كامل ندارند ، از من التماس مىنمايند تا ادعيهء صحيفهء سجاديه را - على قائلها الف الف سلام و تحيّة - ترجمه كنم به كلام روشن و بيانى مبين خالى از تكلّف و تقيّد ، فارغ از اطناب غير مفيد ، تا محمل [ مجمل ] معنى ، وقت قرائت دعا معلوم گردد . . . چه غرض از دعا مناجات و عرض حاجات به درگاه واهبالعطاياست و چون شخص ، معنى فهم نكند ، از درجهء اعتبار ساقط باشد ، هر چند تلفّظ به آن كلمات شريفه و ادعيهء مأثوره نشايد كه از فضيلت و ثواب مطلقا خالى بود . . . » .
وى دربارهء ترجمهء خود مىنويسد : « پس استخاره نمودم به خداى عز و جلّ در ترجمهء آن به لفظى آسان و روان ، مناسب سياق الفاظ دعا و هم مناسب تقرير فارسيان آن مدعا را ؛ و جمع ميان اين دو جهت ، بعضى وقت ، بسيار مشكل است » . وى مىنويسد ، چنين كارى در علماى پيشين سابقهاى نداشته : « تا امروز اين كار در عقدهء تعويق و انتظار مانده بود و شرحى معلوم به عربى يا فارسى در ميان نبوده ، مگر شرحى كه شيخ الاسلام مولانا بديع الزمان قهپايى « 1 » نوشته است و مجهود خود را در آن مبذول داشته ، مدعا به فارسى ترجمه كرده است و به عربى تقرير بعضى از مقاصد نموده است » . وى مىافزايد : « آن شرح بر فوايد خوب محتوى است و البته از افادات سيد استاد مير محمد باقر داماد - قدس سره - خالى نيست و ليكن حجم آن در نظر اخوان بسيار مىنموده و تعرضا بيرون از حاجت ايشان شده بود . فقير اولا خواستم آنچه اصل مدعاست از آن شرح ، افراز كنم و براى تسهيل امر و تخفيف كتاب ، عبارت او بىموجب قوى ، تغيير و تبديل ندهم و چون به نظر امعان در آن تأمل نمودم ، برخى از آن صواب ننموده » . در هر حال او را به دليل تقدم در اين كار مىستايد و اظهار مىكند كه « در بعضى مواضع » تقرير او را مرضى ديده ، از آن بهره برده است .
وى تصميم گرفته تا كتابى نيز دربارهء دعا و آداب آن بنگارد و در پايان كتاب بنهد .
هركس خواست ضميمه كتاب كند و اگر نخواست جدا از آن بهره برد . ظاهرا اين نوشته در پايان نسخهء مورد استفادهء ما نيامده است . وى مىنويسد ، شرحى نيز به عربى براى صحيفه نگاشته و در آنجا تفصيل بيشتر داده است . گويا تقيد وى به حفظ الفاظ عربى در ترجمه ، روان بودن ترجمهء وى را دچار مشكل كرده است ؛ لذا مىنويسد : « و من بعد از اين ، عزيمت گماشتم بر ترجمهء ديگر صحيفهء مباركه را بىتعرض به الفاظ ادعيهء شريفه ، بلكه مضامين آن دعاها را به لفظ فارسى تقريرى روان . . . نمودم و در توضيح و تهذيب خيلى جهد خود را مبذول داشتم . اميدوارم كه در نظرها پسنديده آيد و كسى را بر آن اعتراضى نباشد و نفع آن خاص و عام را شامل باشد و همه كامى عذوبت آن كلام دريابد و به سلامت و لياقت آن
هامش
( 1 ) . مقصود رياض العابدين است كه پس از اين معرفى خواهد شد .