رسيده و متن عربى همراه با ترجمهء فارسى در سه جلد منتشر شده است . « 1 » بايد دانست كه زوارهاى از مترجمان رسمى اين دوره بوده و چندين اثر شيعى از جمله تفسير منسوب به امام عسكرى عليه السلام ، عدّة الداعى ، و مكارم الاخلاق را با عنوان مكارم الكرائم به فارسى ترجمه كرده است . « 2 » از ابو الحسن علىّ بن حسن زوارهاى چند ترجمهء ديگر نيز در دست است كه به معرفى برخى از آنها مىپردازيم :
مفتاح النجاح
اين اثر ترجمهاى است از كتاب عدة الداعى احمد بن فهد حلى ( م 841 ) كه در باب دعا نوشته شده است . زوارهاى در آغاز ترجمهء خود گفته است : « چون كتاب عدة الداعى و نجاح الساعى . . . مشتمل بر فضيلت دعوات مأثوره و محتواى بر نكات لطيف منثوره ، ليكن بر لغات فصيحه عربيه مسطور بوده و ارباب لهجهء فرس از مطالعهء آن مهجور ، به جهت عموم فايده بعضى از اخوان دينى و خلّان يقينى استدعا نمودند از فقير حقير كثير التقصير علىّ بن حسن الزوارهاى - احسن اللّه احواله و جعل بالخير آماله - كه آن را مترجم گرداند » . « 3 » زوارهاى از مترجمان حرفهاى و دقيق دورهء نخست صفوى است . وى در پايان مقدمه مىنويسد : اگر « خلل و زللى در اين ترجمه وقوع يافته ، به ذيل عفو بپوشند و در اصلاح آن كوشند » . آقابزرگ از اين ترجمه ياد كرده و نوشته است كه زوارهاى برخى از ادعيه را بر آن افزوده است . « 4 »
طراوة اللطائف در ترجمهء كتاب طرائف
اين اثر كه ترجمهء ديگرى از زوارهاى است ، ترجمهء كتاب الطرائف فى معرفة مذاهب الطوائف اثر رضى الدين علىّ بن طاووس ( م 664 ) است . وى در مقدمه نوشته است : « چون تأليف آن به لغت فصيحهء عربى بود و بر فارسىزبانان به سهولت چهره نمىگشود ، به خاطر فاتر علىّ بن حسن زوارهاى خطور مىكرد ، به قدر توانايى به لغت فارسى مترجم [ گردد ] و به جهت عموم فايده ، همهكس محفوظ توانند شد از آن فايده ؛ ليكن جرأت نمىنمود در آن ، تا بعضى از برادران دينى و دوستان يقينى از وى خواستند تا ترجمه كند و وى پذيرفت . بنا به نوشتهء وى ، ترجمهء كتاب در ششم ماه رجب 961 خاتمه يافته است ( برگ آخر ) . اين ترجمه
هامش
( 1 ) . دربارهء ديگر ترجمههاى ديگر كشف نك : جعفريان ، علىّ بن عيسى اربلى و كشف الغمه ، مقالات تاريخى ، دفتر چهارم ، صص 242 - 243
( 2 ) . آقابزرگ ، احياء الداثر ، ص 152
( 3 ) . نسخهء 220 كتابخانهء مرعشى ، برگ 1 ر - پ .
( 4 ) . آقابزرگ ، ذريعه ، ج 21 ، ص 355