« اما چون تأليف اين كتاب به لغت عربى مسطور بود و فارسىزبانان را از آن ، حظّ شامل و بهره كامل نبود ، پس بنابراين ، خدام امير كبير واجب التوقير عنان همّت به صوب اين مقصود معطوف داشته ، رقم تفريس - فارسى كردن - مجلّد اول از كتاب مذكور به اسم اين فقير حقير زدند » . او مىنويسد كه در آغاز با اين كار موافق نبوده ، اما به هر حال موافقت كرده است .
وى دربارهء روش ترجمهء خود مىنويسد : « مقرّر آن كه تفريس كتاب مذكور بر نهجى واقع شود كه آنچه مضمون مسطور و مقصود اصلى از الفاظ و عبارات باشد ، مفهوم و مؤدّى گردد ؛ چنان كه هيچ قصورى و اهمالى در مقاصد اصلى و خللى در اداى فوايد خفى و جلى آن متطرّق نشود ، و تقديم و تأخيرى كه در ميانهء مفسّر و مفسر نسبت به الفاظ عربيه و عبارات فارسيه واقع مىشود ، شك نيست كه موجب اخلال در كشف و توضيح و قادح در زبدهء بيان نخواهد بود » . نسخهاى از اين ترجمه به شمارهء 3008 در كتابخانهء آية اللّه مرعشى نگهدارى مىشود .
ترجمة المناقب
سومين ترجمهء كشف الغمه از ابو الحسين علىّ بن حسن زوارهاى « 1 » مترجم و مفسّر معروف عهد طهماسب اول است كه آن را ترجمة المناقب ناميده است . زوارهاى از مترجمان حرفهاى و در عين حال عالمى برجسته است كه تلاش زيادى در بازگرداندن آثار عربى شيعه به فارسى داشته و آثارش در كتابخانهها بسيار فراوان است . وى ترجمهء كشف الغمه را در سال 938 به انجام رسانده است .
وى با اشاره به اهميت كتاب مىگويد ، از آنجا كه « ترتيب آن به لغات فصيحه عربيه فرموده و در مطالعهء آن بر فارسىزبانان مشكل نموده ، بنابراين بندهء داعى علىّ بن حسن الزوارى - غفر اللّه ذنوبه و ستر عيوبه - اگر چه استيهال اين امر جليل القدر نداشت ، ليكن به قدر وسع و طاقت متصدّى ترجمهء اين كتاب شد بر وجه اختصار و به حذف بعضى از تكرار تا بر مائدهء فايدهء آن هر طالب محظوظ تواند شد . و شروع در اين امر نمود بعون ملك معبود . و اين كتاب را بر نهج اصل ترتيب داد و ترجمة المناقب نام نهاد و اللّه يهدى الى سبيل الرشاد . و هر خلل و زللى كه در صورت سهو در او وقوع يافته باشد ، حواله به طبع سليم و ذهن مستقيم است كه به قلم اخلاص اصلاح نمايند » .
نسخههاى فراوانى از آن موجود است كه از آن جمله نسخهاى است كه به شمارهء 800 در كتابخانهء آية الله مرعشى نگهدارى مىشود . اين كتاب ، بنا به اهميتى كه داشته به چاپ نيز
هامش
( 1 ) . نك : آقابزرگ ، احياء الداثر ، ص 152