مزرعهء محمدآباد بسطام مشتمله بر چهار رشته قنات يكى موسومه به كودينان و ديگرى به كلوى و ديگرى به دن ز نو [ ؟ ] و ديگرى به دو تپه محدوده ، شرقيا به اراضى قنات جاريه خوزيان كه رودخانه از جانب شرقى قبرستان خوزيان كشيده و منتهى شده به سياه آب رودخانهء مزبوره ، واسطهء ميانهء مزرعهء مزبوره و اراضى خوزيان است ، و غربيا به اراضى موات متّصله به شارع قريهء ده ملّا ، و شماليا به جبل ، و جنوبيا به اراضى مزرعه بيجنآور و رودخانهء سياه آب با كافّهء ملحقات از اراضى دايره و بايره و مجارى و انهار و جداول و شرب مشارب و اعيانات و عمارات شش دانگ و غير ذلك بالتمام .
مزرعهء دايرهء مشهوره به مزرعهء تقىآباد واقفه در بلوك قهپايهء ولايت بسطام با توابع شرعيه از اراضى و صحارى و اوشات معموره و غير معموره و قنوات و انهار و مجارى دايره و بايره و باغات و حصار و دهكده و جدران و اشجار و كروم و ساير ما يتعلق به شرعا و قديما و جديدا ، داخلا و خارجا ، سمّى ام لم يسم و ذكر فيه او لم يذكر .
مزرعهء مزبور ، در آخر وقفنامجات اربعه نوشته شده ، ليكن چون موافق است با مزرعهء محمدآباد در جميع مصارف و قيود و خصوصيات ، لهذا در اين فهرست با وقف محمدآباد قلمى گرديد .
دفعهء ديگر كه وقف است و توليت و نظارت و استصواب عالم و تصدّى آن به نهجى است كه در دفعهء اولى و ثانيه نوشته شده و دربارهء متصدّيون چنين قرار داده كه اگر در ايام حيات واقف ، ايشان يا احدى از ايشان را وفات رسد ، خود را از احوال اولاد ذكور ايشان استفسار نموده و با اتصاف به ديانت و امانت به او رجوع نمايد ، و الّا به هركس ديگر كه مناسب داند مفوّض دارد ؛ و بعد از واقف ، ناظر به استصواب عالم ، بعد از عرض به خدمت بندگان اعلى حضرت متولّى ، به هركس كه متّصف به امانت و ديانت و راستى و وقوف و كاردانى باشد ، به او رجوع نمايد ؛ لكن بايد كه از اولاد ذكور متصديون استفسار نمايد و چنانچه اولاد ذكور ايشان قابليّت داشته باشند ، ايشان را مقدّم دارد و متصديون خدمات جزو خود را به هريك از عتقاى واقف كه قابليّت داشته باشند ، رجوع نمايند .
و همچنين در متن عقد وقف قرار داده كه نجابت و رفعت و معالى پناه حاجى محمد رحيم ولد حاجى ابو العلا به امر نويسندگى و سر رشتهء دادوستد و جمع و خرج محصولات و اخراجات قنوات و تعميرات مدرسهء مزبوره و عمارات اين وقف و موقوفات سابقه و لاحقه مكتوبه در وقفنامجات متلاصقه ، ما دام به وصف ديانت و امانت و راست قلمى متصف باشد ، قيام نمايد ؛ و بعد از وفات او ، عاليجاه واقف مادامالحيات بدون مدخليّت غير به هريك از اولاد و برادران و اولاد ايشان كه متّصف به صفات مذكوره باشند ، رجوع نمايد ، و اگر از ايشان چنين كسى نباشد ، به ديگرى كه متصف به صفات مذكوره
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 927
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٩٢٧