تجهيز مرحمت پناه ، شيخ محمد جعفر او شده بود . « 1 » اين عبارت نياز به توضيح ندارد .
خاتونآبادى دربارهء سفر خود مىنويسد : در هفتم شهر جمادى الثانية سنهء هزار و يكصد و هفده ، راقم حروف ارادهء سفر حجاز نموده ، از راه شام ، و بعد از تشرّف به اين شرف از راه دريا معاودت اتفاق افتاد و ايام سفر پانزده ماه و سه روز كشيد و در نهم ماه مبارك وارد دار السلطنهء اصفهان شدم و غرايب بسيار در اين سفر مشاهده نمودم و دو ماه در مدينهء طيّبه توقف كردم در كمال رفاه و نهايت اطمينان ، و اكثر علماى عامّه با داعى مربوط شدند و نهايت رعايت و اعزاز مىكردند . بعد از آن كه حسبا و نسبا شناختند مرا ، و اين از غرائب و معجزات حضرت رسالت پناه بود . « 2 » وى ذيل حوادث سال 1125 از سفر مير محمد باقر خاتونآبادى ، ملاباشى شاه سلطان حسين و نخستين مدرس مدرسهء چهار باغ اصفهان ياد كرده كه از طريق لحسا به حج مشرّف شده است . « 3 » شگفت آن كه فرزند وى سيد محمد ، در سال 1093 در مدينهء منورهء متولد شده است . از قضا درگذشت اين سيد محمد نيز در مدينه رخ داده و همانجا مدفون شده است . « 4 » همو در ذيل حوادث سال 1115 نوشته است كه در اين سال « ميرزا ربيع مستوفى خاصه در ماه رجب المرجب متوجه سفر حج بيت الله الحرام شد از راه بندر گنگ و مخا . » « 5 » در مكافاتنامه دربارهء سفرهاى حج خواجگان آمده است :
گرفتند زرها ز شاه و گدا * ز انعام و از رشوه و از ربا
نموده حرام از پى مستحب * بدادند زرها به روم و عرب
كه حاجى و هم كربلايى شوند * بهم چشمى و هم مرائى شوند « 6 »
همه چون مگر حج گشاده دهن * كشيده بدم خلق را بىسخن « 7 »
مجاورت علماى شيعه در مكه و مدينه
گذشت كه در فاصلهء قرن دهم تا دوازدهم ، شمار زيادى از عالمان شيعه ، اعم از ايرانى و عرب ، در حرمين شريف اقامت گزيدند و به رغم دشوارىهايى كه وجود داشت ، مشعل دانش شيعى را در آنجا روشن نگاه داشتند . وجود برخى از اين عالمان ، سبب مىشد تا
هامش
( 1 ) . خاتونآبادى ، همان ، ص 553
( 2 ) . همان ، ص 557 - 558
( 3 ) . همان ، ص 567
( 4 ) . همان ، ص 536
( 5 ) . همان ، ص 553
( 6 ) . مكافاتنامه ، ابيات ش 392 - 394
( 7 ) . مكافاتنامه ، ش 425