محبى حنفى نيز در ذيل شرح حال شيخ حرّ عاملى ( 1033 - 1104 ) كه در سال 1088 به حج مشرف بوده ، همين ماجرا را نقل كرده است . او مىگويد گروهى از سدنة البيت متوجه تلويث كعبه شدند و خبر آن در شهر مكه پخش شد . شريف مكه كه در آن وقت « بركات » بود ، با قاضى آن شهر محمد ميرزا در اين باره به بحث پرداختند ؛ به ذهن آنان چنين خطور كرد كه كار رافضه باشد ، پس بر آن يقين كردند و دستور دادند هر كسى كه به رفض شهرت دارد ، او را بكشند . گروهى از تركان و اهل مكه ، به حرم آمده و به پنج نفر برخورد كردند .
يكى از آنها سيد محمد مؤمن بود كه من شنيدهام ، او فردى مسن ، متعبّد و زاهد بوده و به تشيّع شهرت داشته است . آنان او و ديگران را كشتند . وى دربارهء شيخ حر مىگويد : در موقعى كه خبر شهرت يافت ، به ديگران اخطار كرد تا از خانه خارج نشوند . وقتى اين چند تن كشته شدند ، آنان در جستجوى ديگران به تفتيش پرداختند ؛ شيخ حر به سيد موسى بن سليمان از شرفاى حسنى مكه پناه برده و از او خواست تا وى را به يمن فرستد و او نيز چنين كرد . محبى مىگويد : گمان نمىكنم كسى كه بويى از اسلام و يا حتى عقل برده باشد ، دست به اين كار بزند . « 1 »
سباعى با اشاره به اين نقلها مىگويد : يكى از توهّمات متعصبانهء آن عهد در ميان عامه ، آن بود كه شيعيان بر اين باورند كه تنها با تلويث بيت ، حج آنها درست خواهد بود ! سباعى مىگويد : اين امر به هيچ روى با منطق و عقل سازگار نيست ؛ اگر چنين بود ، هرساله ، به دليل حضور هزاران شيعه در مكه ، نبايد جاى سالمى براى كعبه مىماند . او تأكيد مىكند كه اين باور قديمى تركهاست و من نمىدانم چگونه عقل آنان اجازه مىدهد ، چنين بينديشند . « 2 » او از اين توهم نامعقول ، آن هم زمانى كه مسلمانان نياز به برادرى دارند ، اظهار تأسف مىكند . « 3 »
حقيقت آن است كه اين امر ساختهء دست تركان عثمانى بود كه با دولت صفوى درگير بوده و زمانى كه مىخواستند سنيان را بر ضد شيعيان تحريك كنند ، كعبه را ملوّث كرده ، آن را بر عهدهء شيعيان مىگذاشتند . طبيعى بود كه اين اتهام ، چه مقدار قلوب سادهء عامّهاى كه به قصد حج ، فرسنگها راه آمدهاند ، بر ضد برادران شيعه شان تحريك مىكرد .
هامش
( 1 ) . محبى حنفى ، خلاصة الاثر ، ج 3 ، صص 432 - 433
( 2 ) . به سباعى كه اكنون در گذشته است ، بايد گفت ، معالاسف حكام سعودى نيز شعورشان كمتر از تركهاى عثمانى نيست . زمانى كه ابو طالب يزدى در حج سال 1322 شمسى پس از خوردن غذاى مسموم در حين طواف ، استفراغ كرد ، دولت سعودى به جرم اين كه شيعيان براى تلويث كعبه به حج مىآيند ، او را در 12 ذىحجهء سال 1364 قمرى ( 30 / 9 / 1322 ش ) گردن زد . بعد از آن ، در برابر اعتراض رسمى دولت ايران ، دولت سعودى ضمن نامهاى ، رسما روى همين نكته انگشت گذاشته ، آن را دليل بر اعدام ابو طالب يزدى اعلام كرد . متن اين نامه و اسناد ديگر را بنگريد در : مجلهء ميقات ، ش 34 ( تابستان 1379 ) .
( 3 ) . سباعى ، احمد ، تاريخ مكه ، ص 384 ( از زينى دحلان ، خلاصة الكلام ، ص 97 )