هارون ولايت بوده و درويش يوسف كشميرى در آن مقيم بوده ، بعدا كه خانهاى به دست آورده از مدرسه رفته است . از مشهورترين مدارس دورهء صفوى ، مدرسه شيخ لطف الله در كنار مسجد شيخ لطف الله بوده كه اكنون اثرى از آن نيست . نصرآبادى نوشته است كه « ملا عشرتى گيلانى در فن حكمت سعى بسيار نموده ، مدتى در مدرسهء شيخ لطف الله به تحصيل مشغول بود . » ( 204 ) مولانا رجب على تبريزى هم « مدتى قبل از اين در مدرسهء ملا شيخ لطف الله به درس و افاده مشغول بود و باب آگاهى بر روى خاص و عام مىگشود . » ( 154 ) .
مدرسهء ديگر ، مدرسهء ساروتقى ، اعتماد الدولة بزرگ دوره صفوى است . نصرآبادى نوشته است : بهزاد بيك « در مدرسهء ساروتقى واقع در محلهء باغات اصفهان است . » ( 147 ) .
مدرسهء ديگر مدرسهء حاج محمد باقر مهابادى است كه ملا محمد امين و اصل در آنجا ساكن و به تحصيل مشغول بوده است . ( 352 ) .
به مناسبت ، از برخى از مدارس ديگر اصفهان كه در برخى از نسخ خطى كتابخانهء مرعشى از آنها ياد شده ، و در حال حاضر بنده از وجود آنها بىخبرم ، ياد مىكنم :
مدرسهء حكيم الملك ( مرعشى ، ش 8271 ) ؛ مدرسهء شفيعيه ( مرعشى ، ش 8313 ) ؛ مدرسهء باب القصر ( مرعشى ، ش 8891 ) ؛ مدرسهء مرتضويه ( مرعشى ، ش 8999 ) ؛ ( مرعشى ، ش 4936 ) ؛ مدرسهء باقريه ( مرعشى ، ش 6597 ) ؛ مدرسهء جلاليه ( در احمدآباد ) ( مرعشى ، ش 1331 ) ؛ مدرسهء سلطانيه ( چهارباغ ) ( مرعشى ، ش 5846 ) ؛ مدرسهء شيخ لطف الله ( مرعشى ، ش 5214 ، 1969 ) ؛ مدرسهء صفويه ( مدرسهء باباقاسم ؛ نك : فهرست نسخ خطى كتابخانهء گلپايگانى ، ج 1 ، ) ، ( مرعشى ، ش 4272 ) ؛ مدرسهء على قلى آقا ( مرعشى ، ش 4162 ) ؛ مدرسهء كافوريه اصفهان ( مرعشى ، ش 4636 . دربارهء آن نك :
فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء آستانه حضرت معصومه ، ص 15 و گنجينهء آثار تاريخى اصفهان ، ص 605 ) ؛ مدرسهء مباركيه ( مرعشى ، ش 2548 ، 6640 ) ؛ مدرسهء نواب ( مرعشى ، ش 2725 ) ؛ مدرسهء عبيديه ( مرعشى ، ش 7838 ) ؛ مدرسهء قرچقاى بيك ( مرعشى ، ش 7316 ) ؛ مدرسهء سليمانيه ( مرعشى ، ش 5846 ) ؛ مدرسهء اصفهان ( فهرست گوهرشاد ، 1 / 296 ) مدرسهء الماسيه ( گوهرشاد 4 / 1851 ) مدرسهء فيضيه جنب ميدان نقش جهان اصفهان ( گوهرشاد 4 / 1910 ) مدرسهء مريم بيگم ( گوهرشاد 4 / 2129 ) مدرسهء امامزاده ( گوهرشاد 4 / 2062 ) مدرسهء جعفريه ( گوهرشاد 3 / 1601 )
6 جامعهء آن دوران ، جامعهاى شيعى است و حساسيتهاى خاص مذهبى خود را دارد و اين مسئله ، در زندگى اجتماعى و فرهنگى مردم آن دوره ، آثارى بر جاى گذاشته است . ميرزا
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 765
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٧٦٥