دوستان اهل بيت فريب ايشان از اين راه خوردهاند كه ايشان طريقهء خود را به معروف كرخى مىرسانند و معروف دربان حضرت امام رضا عليه السلام بوده ، ندانستهاند كه اين طريقهء نوربخش [ م 869 ] « 1 » است ؛ و نقل شده كه اين مرد دنيا دوست ، خروج كرد و مريدان ، وى را امام و مهدى مىخوانند ، تا آن كه در زمان شاهرخ او را با مريدان گرفتند كه بكشند ؛ عاقبت نكشتند و او را مقيّد ساخته ؛ هيجده ماه در حصار اختيار الدين حبس نمودند و عاقبت او را مقيّد به بهبهان بردند و نگاهدارى مىنمودند ؛ پس بار ديگر خروج نموده ، كردان خيلى به وى گرويدند و اين مرد با اين حال ، طريقهء خود را از جماعتى نقل نموده كه بعضى به شقاوت مشهورند و بعضى مجهول و در ميان شيعه غير معروفند و از جملهء ايشان علاءالدولهء سمنانى است ؛ و پيش از اين بيان كرديم كه اين مرد از جملهء اشقياست ؛ و ديگر از جملهء راويان اين طريقه ، احمد غزالى است و دانستى كه اين مرد نيز از اشقياست و از مريدان خاص ابليس است و پيران اين طايفه ، كلاه و خرقه از وى دارند .
فصل دويم از باب بيستم : محشى [ مجلسى ] مىفرمايد : بسيار عجب [ است ] از مولانا كه گفتههاى عوام را حجّت مىسازد ، علماى اين فن ، اين طريقه را از احاديث اهل بيت كه مفسّر كلام مجيد ربانى است ، اخذ نمودهاند ؛ و قرآن و احاديث مشحون است از اين طريقه .
اگر عامى گويد كه مشايخ اجازهء ما اينها [ يند ] اعتبار نخواهد داشت ، و در اين مدت مديد كه با خواص و عوام اين طايفه صحبت داشتيم ، از نادرى از ايشان شنيديم ؛ قطع نظر از آن كه ضعف مشايخ اجازه ، ضرر ندارد ، هرگاه طريقه متواتر باشد . و اين طايفه قطع نظر از قرآن و حديث كه مستند ايشان است ، در هر طبقه زياده از عدد تواتر طريقهء خود را به اهل بيت مىرسانند ؛ و ليكن عوام چون اينها را نمىدانند ، معروف كرخى و كميل بن زياد نخعى را مستند خود مىسازند و مىگويند كه مشايخ ما به ايشان مىرسند . « 2 » اگر مشايخ اجازهء قرآن ضعيف بوده باشند ، چنان كه در كتب اجازه مسطور است ، يا كتب اربعه ، قدح در حجّت قرآن و حديث نمىكنند ، « 3 » چون متواترند ، و اللّه يهدى من يشاء الى صراط مستقيم .
فصل سيّم از باب بيستم : ماتن [ قمى ] در جواب محشى [ مجلسى ] مىگويد : حضرت آخوند در برابر گفتگوى ما كه گفتهايم كه تابعان حلاج و بايزيد ، طريقهء خود را به معروف كرخى مىرسانند و راويان طريقه ، يا مخالف مذهبند يا مجهول الحال ، چنين فرمودهاند كه اين طريقهء عاميان است ، بلكه علماى اين فن ، اين طريقه را از احاديث اهل بيت فرا گرفتهاند . ببينيد كه حضرت آخوند چون خود را رسوا مىنمايد . در پيش فرمودند كه طريقهء
هامش
( 1 ) . دربارهء او بنگريد : شيرازى ، طرائق الحقائق ، ج 2 ، ص 319
( 2 ) . در مرعشى و ملى : مىرسانند .
( 3 ) . در ملى : مىكنند .