راوندى است . شخصى اصفهانى در مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله چيزى پرسيد و حضرت فرمودند كه « تو از اهل آن شهرى كه در ايشان چند صفت از صفات اهل ايمان نمىباشد و فرمودهاند كه از جمله آنها آن كه اهل اصفهان در دل خودشان محبت ما اهل بيت رسالت را نمىدارند . » « 1 » ( ص 8 ) حكايت ديگر مربوطه به ابراهيم بن محمد بن سعيد بن هلال ثقفى است كه ابتدا زيدى مذهب بوده و « آخر شيعه خالص اثناعشرى شده بود » .
يكى از كتابهاى وى كتاب المعرفة در فضائل اهل بيت عليه السلام بوده است . « 2 » اين كتاب به قدرى مشتمل بر فضائل اهل بيت و مثالب دشمنان بوده كه مردم كوفه از او مىخواستند تا در نقل آن تقيّه كند . وى پرسيد : مردم كدام شهر از طريقهء شيعه دور تر هستند ؟ مىگويند :
« اهل اصفهان » . « ثقفى مذكور قسم ياد مىنمايد كه او احاديث اين كتاب خود را در هيچ جا روايت نكند الا در اصفهان » . سپس ، از كتاب [ الانساب ] سمعانى آورده كه برادر ابراهيم ثقفى ، سنى بوده و هر سال « دو برادر با يكديگر در عرفات و در مكه معظمه جمع مىشدهاند و اين ابراهيم ثقفى خود در مسئله امامت با او مناظرهها مىنموده ، نفعى نمىبخشيده تا آن كه در مكه معظمه از يكديگر جدا مىشدهاند و پيوسته با همديگر بعد از آن دشمن مىبودهاند تا آن كه باز در سال ديگر در عرفات و در مكه جمع شده ، ملاقات مىنمودهاند . »
سومين حكايت از تسنن اصفهانىها مطلبى است كه احمد بن فرات رازى در كتاب خود آورده است . افندى مىنويسد : به اعتقاد جمعى ، او همين مردى است كه مقبرهاش الحال نيز در اصفهان در محلهء مشهوره به شيخ مسعود معروف است و آثارش تا الحال نيز موجود است ، حتى موقوفات كلى و متولّى نيز دارد و او الشيخ ابو مسعود ملقب و مشهور بوده و حال مردم او را به شيخ مسعود مىنامند و او خود ادراك زمان حضرت امام على نقى و امام حسن عسكرى عليهما السلام نيز نموده بوده ؛ او خودش به اصفهان آمده و او محدّث مشهور اصفهان بوده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . راوندى ، الخرائج و الجرائح ، ج 2 ، ص 545 ؛ بحار الانوار ج 41 ، ص 301 . علامهء مجلسى پس از نقل اين حديث مىنويسد : مردم اصفهان تا اوايل تشكيل دولت صفوى از نواصب بودند ؛ اما خداى را سپاس كه اكنون آنها را از دوستدارترين مردم نسبت به اهل بيت و مطيعترين آنها قرار داد ، به طورى كه مىتوان گفت نه در شهر و نه در روستاهاى نزديك و دور آن ، يك نفر از اهل خلاف يافت نمىشود .
( 2 ) . بخشهاى مهمى از اين كتاب در كتاب « تقريب المعارف » ابو الصلاح حلبى ( 374 - 447 ) بر جاى مانده است . ( تصحيح فارس حسون ، قم ، 1375 ش )
( 3 ) . دربارهء بقعه و برخى از احوالات او بنگريد : هنرفر ، گنجينهء آثار تاريخى اصفهان ، صص 353 - 358 . و دربارهء خبر مربوط به تشيع اصفهان و نقش شيخ مسعود بنگريد : فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء سپهسالار ( مطهرى ) ، ج 5 ، ص 634 ، نسخهء 6062 برگ 57