تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 432

مساهمون:

ص٤٣٢
حجت ، مردم ايران عمدا يا از راه تقليد غلط همگى خود عيد بابا شجاع الدين را به روز نهم ربيع الاول قرار داده‌اند ، محض خيال بنگيانه است ، بلكه اين سخن شبيه به سخن روميه سنيان است كه عقيدهء ايشان اين است كه اين دين و مذهب شيعه نيز هرگز نبوده و ليكن اين مذهب را پادشاه دين پناه شاه اسماعيل ماضى خود و جمعى از علماى شيعه خصوص شيخ على كركى در اول زمان ظهور دولت سلاطين صفويه - انار الله برهانهم - كه خودشان همگى شيعه بوده‌اند ، به جهت خاطر ايشان وضع و اختراع نموده‌اند . و اما بر صاحب تتبّع بصير خبير اين معنا پوشيده نبوده و نيست كه مذهب شيعهء اثناعشريه فى نفسه خود در ميان هر طبقه پيوسته در هر عصرى بسيار مىبوده ، بلكه عددشان در هر زمان بىشمار مىبوده و اقلا مقدارشان به نهجى بوده كه از حد تواتر ، چه جاى مرتبهء شياع بيرون بوده است و ليكن چون در عرض آن مدت شيعيان هرگز چنان پادشاه مستقلى نمىداشته‌اند لابد هريك پيوسته در ولايتى و دهى و گوشه‌اى خزيده و يا در ناحيهء صحرايى متفرق بلكه اغلب اوقات مغلوب و عاجز كار خود و هميشه به تقيّه مشغول مىشده‌اند ؛ اگرچه احيانا در بعضى اوقات خود ايشان خصوصا در زمان بعضى خلفاى عباسيه در ولايت بغداد در عهد سلاطين ديالمه كه خود شاه شيعه مىبوده‌اند ، بلكه در بعض ولايات ديگر گاه‌گاهى نيز بر جماعت سنيان قدر غلبه بهم مىرسانيده‌اند ، نهايت باز مكرر بلكه اغلب اوقات شيعيان از ترس اعداى دين مختفى نيز مىبوده‌اند تا آن كه آخر الامر به بركت ظهور سلطنت و شوكت دولت ابد مدت سلاطين صفويه - شكّر الله مساعيهم - و حسن سعى شيخ على كركى و امثال آن از علماى نامى در اول خروج نواب سكندرشأن شاه اسماعيل ماضى اوراق پراكنده شيعيان بعون الله تعالى مجتمع و شيرازه پاره‌پاره‌گشتهء صحايف ( برگ 11 ر ) دوستان خاندان نبوت و هواخواهان اهل بيت رسالت به حمد الله سبحانه به اعانت اين بزرگواران بسته گرديده و رفته رفته الحال به اين حد رسيده » .

حقوق ملوك صفويه در تقويت مذهب شيعه

افندى به اينجا كه مىرسد ، بر آن مىشود تا شمّه‌اى از خدمات صفويه را در نشر مذهب تشيع در ايران بيان كند . در اين زمينه مىنويسد : « چون سخن به ذكر حقوق ملوك صفويه در باب تقويت دين شيعه اثناعشريه منجر گشته ، پس اگر ما در اين مقام به مناسبت مرام ، بر سبيل اجمال خود ، شطرى بل شمّه‌اى ازين حقوق ايشان را بر شيعيان در هر مكان خصوصا در ولايت ايران ، از آن زمان تا اين زمان ، ان شاء الله تعالى ايراد و بيان مىنموده باشيم ، تا آن كه اطلاع يافتن مؤمنان بر حقيقت اين احوال ايشان ، موجب حق‌شناسى و مورث مزيد اعتقاد صوفيان صافى عقيده اين درگاه خلايق اميدگاه مىگرديده باشد ، گنجايش تمامى