كار بوده است .
پس از آن به اين سخن پرداخته كه « اهل كاشان با آن كه خود شيعه بودهاند ، مع هذا باز ايشان خود روز بيست و هشتم ذىحجه را عيد بابا شجاع الدين مىكردهاند » . اگر اين سخن درست باشد ، شاهد آن است كه در ميان شيعه نيز تاريخ دقيق كشته شدن خليفه ، اواخر ذىحجه بوده است . افندى كه بعدها به تفصيل در اين باره سخن گفته ، اين مطلب را دربارهء اهل كاشان ، از ساختههاى مير مخدوم شريفى مىداند . در عين حال ، از آنجا كه وى معتقد است كه كاشان ، در فشار اهل سنت ، پيش از صفوى به تسنن گرايش پيدا كرده و باز به بركت دولت صفوى به تشيع گرويده - و البته اثبات اين ادعا دشوار است - تأكيد مىكند كه : « چه تعجب دارد كه اهل كاشان به علت تازه بهم رسيدن شعار ايمان در ميان ايشان به بركت ظهور دولت شيعيان ، به غلطى فريبى از سنيان در باب خصوص اين روز خورده باشند و اين خود سهل مىنمايد . به هر روى افندى معتقد است كه در اعصار اوليه ، ترديدى نبوده است كه تاريخ قتل خليفه همان نهم ربيع بوده و بعدها در اين تاريخ تحريف صورت گرفته است ؛ پس از عصر اول ، مسئله اختلافى شده ( برگ 9 پ ) به طورى كه « اين معنا تا عهد ظهور دولت صفويه نيز چنين مشتبه بوده حتى بعض شيعيان نيز مانند سنيان گمان و يا جزم كرده بودند كه روز عيد بابا شجاع الدين در اواخر ماه ذىالحجه بوده » است .
نقش كركى در عصر نخست صفوى
مسئله از وقتى به اصل خود برگشت كه « مرحوم شيخ على كركى جبل عاملى خود به ولايت ايران آمده و فيض مجالست سلطان سكندر شان مغفور مبرور شاه اسماعيل ماضى حسينى صفوى را دريافته و به صحبت پادشاه مجاهد فى سبيل الله شاه طهماسب - انار الله مضجعهما - نيز مدتها رسيده و وكلاى دولت ايشان آن شيخ بزرگوار را مقتداى شيعيان در هر باب ، مقتدر و مطلق العنان فرمودهاند و آثار عظيمهء دينيه به اين تقريب در هر امرى بر وجود شريف آن شيخ عالىمقدار در بلاد ايران مترتب مىشده ؛ در آن وقت اشتباه اين معنا نيز در باب اين روز ، در زمان آن شيخ والاشأن رفع و حقيقت حال در اين باب نيز منكشف شده به طريق قديم شيعه ، اين عيد بابا شجاع الدين مذكور باز به روز نهم شهر ربيع الاول ( برگ 10 ر ) قرار گرفته بوده و مثل ساير امور دينى كه مشتبه و متروك مىبوده به اين جهت ، تحقيق و برقرار و احياى تمامى مراسم شيعه به وسيلهء آن شيخ محقق بزرگوار شده الباقى « و الله و رسوله و اهل بيت رسوله يعلمون حقيقة الحال و حقيّة المقال » ؛ پس آنچه بعضى گمان بردهاند كه روز عيد بابا شجاع الدين در واقع هميشه در نزد شيعه اثناعشريه در اواخر ماه ذىالحجه بوده و به مجرد گفته و متابعت شيخ على مذكور بىسبب و جهت و بدون دليل و