ضمن اعتراضاتى كه بر مذهب شيعه داشت ، از جمله نوشته است : « از جمله اشكالات اينان ، ترك جمعه و جماعت است » . دربارهء نماز جمعه ، علىّ بن عبد العال [ محقق كركى ] در نوشتههاى خود ، وجوب نماز جمعه را به حضور امام يا نايب او مشروط كرده و رسالهاى در منع وجوب نماز جمعه نوشته است ، « 1 » به طورى كه زين الدين عاملى [ شهيد ثانى ] كه علم دنيا در اختيارش بود ، دريافت كه چنين چيزى سبب تنفّر قلوب ديگران از مذهب آنان مىشود . به همين دليل ، در برابر رسالهء كركى ، رسالهاى نگاشته است . پس از آن ، تندىهايى دربارهء تشيع و محقق كركى كرده و در ادامه شعرى از سنيان در نقد شيعه آورده است :
به مذهب كه درست و به ملت كه تمام * جماع متعه حلال و نماز جمعه حرام « 2 »
محقق سبزوارى ( م 1090 ) با تأكيد بر اهميت نماز جمعه مىنويسد : « فرق مخالفين ، تشنيعات عظيمه بر شيعه مىكنند كه نماز جمعه را با اين همه تأكيد كه در قرآن و سنت واقع شده و وجوب آن متفق عليه فرق است ، شيعه بر ترك آن اقدام مىنمايند . ليكن تشنيع ايشان بىموقع است ؛ چه ، محققان علماى شيعه نماز جمعه را واجب عينى مىدانند » . « 3 » اين البته موضع وى و برخى از علماست و نسبت دادن آن به طور كلى به فقهاى شيعه ، محل تأمل است . سبزوارى از تلاشهايى كه از سوى علماى مخالف وجوب نماز جمعه با اقامهء آن مىشود ، چنين ياد كرده است :
ليكن در اين زمانها ، بسيارى از علماى عصر - اصلحهم الله - بنا بر غرضهاى نفسانى در وجوب نماز جمعه ، مضايقه دارند و بعضى حكم به حرمت مىكنند و در اين باب متمسّك به شبهههاى ضعيفهء سستتر از خانهء عنكبوت مىشوند و غالب مردم عوامند ، يا نزديك به عوام ؛ به شبهات ايشان مغرور مىشوند و جماعتى اعتماد بر ظاهر ايشان كرده ، مىگويند : ايشان در كمال ديانت و تقوايند ؛ ما پيروى ايشان مىكنيم ؛ و از حقيقت حال بىخبرند و عقلهاى ايشان به تحقيق در اين امور نمىتواند رسيد . به اين تقريب ، هرج و مرج عظيم در اين امر رو داده و جماعتى ديگر كه اهليت امامت نماز جمعه ندارند ، امامت جمعه كنند و به همين قناعت نكرده ، جماعتى را كه اهلند و واجبالاطاعهاند و بر ايشان لازم است كه تقليد و متابعت كنند ، تفسيق و تجهيل و تضليل مىكنند ؛ يعنى حكم به فسق و نادانى و ضلالت ايشان مىكنند و گروهى از ضعيف عقلان ، عوام را فريب داده به خود دعوت مىكنند . و چون اختلاف در ميان مردم بسيار شده ، سالها شده كه ارباب دولت متوجه تمييز اين امور و دفع مبطلان و تقويت اهل حق
هامش
( 1 ) . گفتنى است كه رسالهء محقق كركى در اثبات وجوب تخييرى نماز جمعه است .
( 2 ) . مير مخدوم شريفى ، تلخيص نواقص الروافض ، برگ 36 ( نسخهء شخصى آية الله روضاتى ) .
( 3 ) . سبزوارى ، روضة الانوار ، ص 137