تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 247

مساهمون:

ص٢٤٧
سبيل سادات عظام و قضات اسلام و حكّام كرام و وزراء ذوى الاحترام و كلانتران و تيولداران و داروغگان و متصدّيان مهمات ديوانى و ارباب و اصول و اعيان و عموم سكنهء متوطنه و مريدان و معتمدان خاندان ولايت و خلافت و تكيه‌داران و درويشان و گوشه‌نشينان و غير ذلك كه او را خليفه دانسته و هر رسالهء حكم مجدد مطالبه ندارند ، فى سنه ؟ 94 » و مضمون طغراى اين شجره چنين است : « من طهماسب بن اسماعيل اخوة علىّ بن حيدر بن جنيد بن ابراهيم بن علىّ بن موسى بن صفى » . « 1 » متن فرمان شاه سلطان حسين صفوى جهت تعيين سيد ابراهيم نامى به عنوان خليفة الخلفاء در دست است ، كه متن آن پس از حمد و ثناى مقدماتى چنين است : و بعد بر رأى ارباب الباب و اصحاب آداب پوشيده و ستير [ مستور ] نيست كه از طرق مختلفه ، ارباب سلوك و ارشاد ، و سبل متنوّعه اصحاب فوز و فلاح كه دامن همّت به لوث مشتهيات نفسانى و به وساوس و هواجس شيطانى نيالوده ، همگى [ همّت ] خود را به اقناء مآثر و كمالات روحانى و اقتضاى فيوضات سبحانى مصروف و معطوف داشته‌اند ، اقرب و اسوى طرق به سوى مقصود اصلى ، طريق قويم و مسلك مستقيم حضرات مشايخ عظام كرام صفيهء صفويه است كه بلاشك حجال قلوب مستنيرهء ايشان از مشكات معارف لاهوتى و مصباح عوارف ملكوتى به مصداق
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . .
يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ
« 2 » استضائت پذيرفته ، لاجرم جهت دلالت و هدايت اصحاب جهالت و غوايت ، نصب خلفاى ديندار و امناى ديانت شعار در هر قطر از اقطار بلاد مسلمين و هر مصرى از امصار عباد مؤمنين بر ذمّت همّت والانهمت مرشدانه واجب و لازم و فرض و متحتّم است كه لب‌تشنگان بوادى ضلالت و سرگشتگان فيافى جهالت را به عين الحياة انابت دلالت نمايند . . . چون در اين وقت سيادت و خلافت پناه سيد ابراهيم خليفه برادرزادهء سيد ميرزا خان خليفه به درگاه آمده ، صورت ارادت و اخلاص خود را بر ضمير منير اشرف واضح و لايح گردانيد و شجرهء مطاعهء نواب خاقان طوبى آشيان قدسى مكان شاه باباام - انار الله برهانه - كه در باب خلافت بلدهء همدان و توابع و در جزين و لواحق شراه و جاروساق و خرقان به اسم سيد ميرزا خان عم مشار اليه صادر گشته ، ابراز و عرض نمود كه عم او فوت شده و اولادى از او نمانده ، و بر طبق ادعاى خود محضر را به مهر رفعت معالىپناهان برخوردار بيك و نظر على بيك يوزباشيان مشعر بر استحقاق و قابليت مومى اليه ظاهر ساخته ، استدعاى خلافت محال مذكوره جهت خود نمود ، ايجابا لمسئوله ، خلافت محال مزبوره كماكان به سيادت و خلافت پناه مشاراليه ، مفوّض و مرجوع فرموده ، ارزانى
هامش
( 1 ) . مجله بررسيهاى تاريخى ، سال نهم ، شماره دوم ، صص 103 - 106 . اين فرمان به كوشش آقاى مير جعفرى در مجلهء يادشده ، چاپ شده است . ( 2 ) . نور ، 35
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 247 | الشيخ رسول جعفريان